|
Atropa. De wraak van de vrede van Tom Lanoye heeft de Vijfjaarlijkse Prijs voor Podiumteksten 2012 gewonnen. De Prometheus-auteur liet daarmee Lot Vekemans, Rachida Lamrabet en Paul Pourveur achter zich.
"Door het heel consequente, welhaast obstinate, gebruik van een klassieke versvorm slaagt Lanoye erin om de drammerigheid en de banaliteit van het oorlogsdiscours op te roepen, en tegelijk de gruwelijke ethische logica ervan intact te laten: de heilige oorlog is van alle tijden en dus horen we hem ook op klassieke wijze te bezingen. Atropa. De wraak van de vrede is zowel inhoudelijk als vormelijk een sterk werkstuk van een begenadigd theaterauteur," aldus de jury.
De prijs wordt op 17 oktober uitgereikt in het Academiegebouw in Gent.
Over Atropa. De wraak van de vrede:
Atropa. De wraak van de vrede grijpt terug op de moeder aller oorlogen — de Trojaanse oorlog. In alle vrijheid bewerkte Tom Lanoye de bekende Griekse tragedies van Aischylos en Euripides. Hij spitste zich daarbij toe op de Griekse opperbevelhebber, Agamemnon, en de vrouwen die hij tot slachtoffer maakt. Zijn beeldschone schoonzus Helena, in wie hij het excuus vindt om een oorlog te beginnen. Zijn dochter Ifigeneia, die hij offert voor goede wind om uit te varen. Zijn vrouw Klytaimnestra, naar wie hij niet wil luisteren. Tot slot de Trojaanse vrouwen, wier mannen en kinderen hij doodt. In een onverwacht en krachtig nieuw einde confronteren al deze vrouwen Agamemnon met het failliet van zijn macht.
Hoewel letterlijk gebaseerd op speeches van George W. Bush en Donald Rumsfeld, klinken Agamemnons argumenten tijdloos: de logique de guerre is van alle tijden en alle beschavingen. De val van Troje — dat in de Oudheid bekendstond als 'de stad van de torens' — doet bijgevolg denken aan zowel de aanslag op Manhattan als de bombardementen van Bagdad en Basra. Atropa. De wraak van de vrede geeft zodoende niet slechts een stem aan slachtoffers van oorlogsgeweld. Het legt, voorbij medelijden en gemakkelijk sentiment, de onverwoestbare gedachtegang bloot van de oorlog zelf: 'De vraag is dus niet óf we kunnen winnen, maar of wij de wil vertonen te volharden tót we winnen.'
Tom Lanoye staat bekend als romancier en dichter, maar zijn grootste talent ligt misschien nog in het theater. Veel van zijn stukken zijn nu al klassiek: Ten oorlog, Mamma Medea, Fort Europa, Mefisto for ever.
|