‘Tegen de vrouwen’ besproken in Trouw: ‘Levendig, leesbaar, onbevreesd en prettig zelfreflexief betoog’


Afgelopen zaterdag verscheen een mooi artikel in Trouw over Tegen de vrouwen, het nieuwe boek van Abram de Swaan. Baukje Prins roemt de opzet van het boek:

Tegen de vrouwen beschrijft in een bestek van 240 pagina’s hoe het momenteel gesteld is met de positie van vrouwen wereldwijd. Met deze ambitieuze opzet past het werk naadloos in het indrukwekkende oeuvre van socioloog, psycho-analyticus en essayist De Swaan, die er nooit voor terugschrikt om grote vraagstukken op zich te nemen, zoals de ontwikkeling van verzorgingsstaten, genocide, of het wereldwijde talenstelsel.’

Het grote onderwerp van Tegen de vrouwen hindert volgens Baukje Prins allerminst de leesbaarheid van het betoog:

‘In veel opzichten vintage De Swaan, dit boek: een complexe en mondiale kwestie wordt in kristalheldere taal en vanuit een consistente visie uit de doeken gedaan.’

U kunt het hele artikel hier teruglezen.


Over Tegen de vrouwen:

In de afgelopen halve eeuw is over de hele wereld het onderwijs op alle niveaus in razend tempo uitgebreid, vooral voor meisjes en jonge vrouwen. Daarmee veranderden de man-vrouwverhoudingen navenant. Vrouwen trouwen later, krijgen minder kinderen, werken langer en verdienen meer.

Die winst aan kennis, inkomen en ook aan macht is voor veel mannen maar moeilijk te verkroppen. Vrouwen hebben mannen nu minder nodig als beschermer of als financieel toeverlaat. Volgens Abram de Swaan leidt deze ondermijning van de mannelijke overheersing tot maatschappelijke en psychische spanningen, die te herleiden zijn tot de kwetsuur van het mannelijk eergevoel: een collectieve en persoonlijke ‘narcistische’ krenking.

De Swaan ziet de opkomst van het nieuwe extreem rechts, het christelijk fundamentalisme en het hardnekkige jihadisme als een reactie op de mondiale vrouwenemancipatie die voor zo veel mannen blijkbaar zo bedreigend is. Zullen deze bewegingen dan toch doorzetten, of zijn ze een laatste stuiptrekking van een gedoemd patriarchaat?

Abram de Swaan (1942) was van 1973 tot 2007 hoogleraar sociologie en sinds 2001 ook universiteitshoogleraar sociale wetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Hij doceerde o.a. aan het Collège de France in Parijs en aan Columbia University in New York. Tot zijn succesvolste boeken behoren Amerika in Termijnen, De mens is de mens een zorgZorg en de staatDe mensenmaatschappijWoorden van de wereld en Compartimenten van vernietiging. Zijn werk verscheen in twaalf talen. Hij was jarenlang columnist voor NRC Handelsblad en ontving in 2008 de P.C. Hooft-prijs voor zijn volledige oeuvre.