Afgelopen week was Bas Heijne te gast bij Met het Oog op Morgen op NPO Radio 1,waar hij sprak over Het Nationaal Socialisme als rancuneleer, het essay van Menno ter Braak waar Bas Heijne een inleidend essay voor schreef.

Heijne noemt Ter Braak ‘een vrij visionair’ die zich ‘geroepen voelde tot een vorm van engagement’.

Verder noemt Heijne het essay in essentie ‘een grondige aanval op het nationaal socialisme’ met een actuele neiging. ‘Je hebt in een democratie eigenlijk altijd rancune. […] Een bepaalde vorm van ongelijkheid zal eigenlijk altijd wel bestaan in democratie omdat mensen nou eenmaal niet gelijk zijn.’

 

U kunt het fragment hier luisteren.


Over Het nationaalsocialisme als rancuneleer:

 

Het nationaalsocialisme als rancuneleer is een van de bekendste essays van Menno ter Braak (1902-1940), waarin hij vlijmscherp de ware aard van het nationaalsocialisme blootlegt.
Onze democratie is gericht op gelijke rechten voor iedereen, terwijl dat in de praktijk onhaalbaar is, maar juist dit principe leidt tot maatschappelijke spanning en rancune. Ter Braak ziet rancune als een van ‘de meest essentiële verschijnselen van onze cultuur’ en een voedingsbodem voor populistische bewegingen.

Bestel een exemplaar via onze webshop.

Bas Heijne schreef voor deze uitgave een inleidend essay dat laat zien hoe actueel het essay van Ter Braak nog altijd is: ook in de eenentwintigste eeuw worden gevoelens van rancune en wrok genadeloos politiek ingezet.

Ook interessant



‘Hogere machten’ van Joost de Vries op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs 2025

‘Hogere machten’ van Joost de Vries op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs 2025

Joost de Vries maakt met zijn vorig jaar verschenen roman Hogere machten kans op de Libris Literatuur Prijs 2025. Volgens de jury is Hogere machten ‘zonder twijfel, Joost de Vries’…

Lees verder >
‘Sprakeloos’ van Tom Lanoye op nummer 5 in de Boekentop 50 van NRC

‘Sprakeloos’ van Tom Lanoye op nummer 5 in de Boekentop 50 van NRC

  Sprakeloos van Tom Lanoye staat op de 5de plaats in de lijst van de beste 50 Nederlandstalige boeken van de 21ste eeuw. De lijst werd samengesteld door de boekenredactie…

Lees verder >
Een interview met Dick Veerman in Trouw

Een interview met Dick Veerman in Trouw

Afgelopen woensdag verscheen er in Trouw een interview met Dick Veerman, Foodlog-hoofdredacteur en auteur van Daarom zijn boeren boos. Zijn boek biedt een brede en ook historische analyse van de…

Lees verder >
Joris Van Bladel te gast bij OVT en in gesprek met Knack

Joris Van Bladel te gast bij OVT en in gesprek met Knack

Afgelopen zondag was Joris Van Bladel te gast bij OVT om te praten over zijn nieuwe boek Land van het grote sterven: Hoe Rusland de westerse logica tart. In de…

Lees verder >
Astrid Roemer op longlist van de International Booker Prize 2025

Astrid Roemer op longlist van de International Booker Prize 2025

Over de gekte van een vrouw, in het Engels verschenen als On a Woman’s Madness, van Astrid Roemer maakt kans op de International Booker Prize. De International Booker Prize is…

Lees verder >
Wouter van Oorschot over Bob Dylan

Wouter van Oorschot over Bob Dylan

Op 20 februari 2025 was de Nederlandse release van A Complete Unknown, een biografische dramafilm over Bob Dylan, geregisseerd door James Mangold. De film vertelt het verhaal van de jonge…

Lees verder >
‘We moeten ‘misschien’ blijven denken’ van Esther Jansma genomineerd voor Herman de Coninckprijs

‘We moeten ‘misschien’ blijven denken’ van Esther Jansma genomineerd voor Herman de Coninckprijs

Zojuist werd bekendgemaakt dat de dichtbundel We moeten ‘misschien’ blijven denken van Esther Jansma (1958-2025) is genomineerd voor de Herman de Coninckprijs. Deze prijs is de belangrijkste Vlaamse onderscheiding voor…

Lees verder >
•••• in NRC voor ‘Ooggetuigen van het antisemitisme’ van Emile Schrijver en Ruth Peeters.

•••• in NRC voor ‘Ooggetuigen van het antisemitisme’ van Emile Schrijver en Ruth Peeters.

Emile Schrijver en Ruth Peeters brachten voor hun boek Ooggetuigen van het antisemitisme de ontwikkeling van het Europese antisemitisme in kaart met behulp van meer dan veertig historische bronnen. Een belangrijk…

Lees verder >