Gisteravond was Bas Heijne te gast bij talkshow M. In een gesprek met Margriet, Attje Kuijken, Fleur Jongepier en Harm Ede Botje analyseert hij de maatschappelijke en politieke onrust.

Om deze spanningen toe te lichten vertelt Heijne over de nieuwe inleiding die hij schreef voor Het Nationaalsocialisme als rancuneleer, een essay van Menno ter Braak. Margriet vraagt zich af waarom dit essay, dat voor het eerst gepubliceerd werd in 1937, opnieuw uitgebracht wordt. Hoewel Heijne waakt voor een directe vergelijking tussen de jaren 30 en nu, benadrukt hij de blijvende relevantie van Ter Braak’s essay. Hij beschrijft hoe de ‘reële grieven in de maatschappij’ leiden tot een ontevredenheid over de democratie, en waarschuwt voor de manier waarop politici ‘onbehagen ommaken tot een politiek instrument waardoor wrok om wrok ontstaat’.

De gevaren van deze rancunepolitiek worden door alle gasten aan tafel beaamt.

U kunt het fragment hier terugkijken.


Over Het Nationaalsocialisme als rancuneleer: 

Het Nationaalsocialisme als rancuneleer is een van de bekendste essays van Menno ter Braak (1902-1940), waarin hij vlijmscherp de ware aard van het nationaalsocialisme blootlegt.
Onze democratie is gericht op gelijke rechten voor iedereen, terwijl dat in de praktijk onhaalbaar is, maar juist dit principe leidt tot maatschappelijke spanning en rancune. Ter Braak ziet rancune als een van ‘de meest essentiële verschijnselen van onze cultuur’ en een voedingsbodem voor populistische bewegingen.

Bas Heijne schreef voor deze uitgave een inleidend essay dat laat zien hoe actueel het essay van Ter Braak nog altijd is: ook in de eenentwintigste eeuw worden gevoelens van rancune en wrok genadeloos politiek ingezet.

Bas Heijne is schrijver, essayist en vertaler. Hij publiceerde twee romans, verschillende verhalenbundels en een groot aantal essays, waaronder Onredelijkheid (2007) en Moeten wij van elkaar houden (2011). Eind 2013 hield Bas Heijne de spraakmakende Huizinga-lezing De betovering van de wereld.

Ook interessant



‘Vogelmeisje’ krijgt ●●●● in NRC

‘Vogelmeisje’ krijgt ●●●● in NRC

Op 29 juli verscheen er in NRC een artikel over de toenemende dreiging van het verlies van vogelsoorten. Het onlangs verschenen boek Vogelmeisje van Mya-Rose Craig werd in het artikel…

Lees verder >
‘Moederskind’ van Howard Jacobson krijgt ★★★★ van Knack

‘Moederskind’ van Howard Jacobson krijgt ★★★★ van Knack

Op 27 juli is verscheen er in Knack een groot interview met Howard Jacobson, waarin hij vertelt over zijn  recent verschenen boek Moederskind. Het boek werd daarnaast door Knack met…

Lees verder >
‘Gouden dagen’ krijgt ★★★★ in De Limburger

‘Gouden dagen’ krijgt ★★★★ in De Limburger

Vandaag verscheen er in De Limburger een recensie over de nieuwste roman van Berend Sommer, Gouden dagen.  Recensent Koen Eykhout is enthousiast: ‘Alleen al voor het eerste hoofdstuk verdient Berend…

Lees verder >
Interview met Van Sambeek in AD Mezza

Interview met Van Sambeek in AD Mezza

Afgelopen zaterdag verscheen er een interview in AD Mezza met Ciel Heintz, over haar nieuwe boek Broeinest. Het manuscript heeft jaren op de plank gelegen. Na haar vorige titel Pensionado’s besloot Heintz te stoppen:…

Lees verder >
‘Mythen en stoplichten’ van Alara Adilow besproken in Het Parool

‘Mythen en stoplichten’ van Alara Adilow besproken in Het Parool

Zaterdag 9 juli verscheen er een recensie van de debuutbundel van Alara Adilow, Mythen en stoplichten, in Het Parool. Recensent Dieuwertje Mertens is positief over de bundel: ‘Wat een eigenzinnig, indrukwekkend en intens…

Lees verder >
Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

‘Buitenleven’, ‘Wat je van bloed weet’, ‘Tekenen van het universum’ en ‘George III’ behoren tot de beste boeken van 2022 volgens NRC

Donderdag 7 juli maakte NRC een lijst bekend met de beste boeken van 2022 tot nu toe. In de lijst fictie staan: Buitenleven, van Nina Polak; Tekenen van het universum, van Emy…

Lees verder >
★★★★ in de Volkskrant voor ‘Een passie voor precisie’ van Rob van den Berg

★★★★ in de Volkskrant voor ‘Een passie voor precisie’ van Rob van den Berg

Op zaterdag 9 juli is er een recensie verschenen in de Volkskrant over de biografie van Frederik Kaiser: Een passie voor precisie, geschreven door Rob van den Berg. De recensent, Govert Schilling,…

Lees verder >
‘Engelen uit Europa’ van Hans van der Jagt krijgt ●●●● in NRC

‘Engelen uit Europa’ van Hans van der Jagt krijgt ●●●● in NRC

Afgelopen vrijdag verscheen er in NRC een recensie van het boek Engelen uit Europa, van historicus Hans van der Jagt. Recensent Jeroen van der Kris is positief over het boek dat gouverneur-generaal Idenburg…

Lees verder >