Recensent Frans W. Saris heeft Denken is verrukkelijk van Margriet van der Heijden besproken in de Nederlandse Boekengids. In deze dubbelbiografie leest Saris tot zijn blijdschap het grotere verhaal ‘van een tijd van internationale crises en razendsnelle ontwikkelingen in de natuurkunde, die deze twee tolken van hun tijd eerst berooft van hun natuurkundige intuïtie en vervolgens van hun gezin en zelfs zijn leven.’

Saris stelt zich voor dat als hij bij Ehrenfest en Afanassjewa te gast was en vroeg of hij natuurkunde moet gaan studeren dat ze hem Denken is verrukkelijk zouden geven, ‘met de opdracht, door beiden gesigneerd: ‘Kies vooral een studie over zaken die ertoe doen”. Het boek is volgens hem namelijk toepasselijk op de harde werkelijkheid van tegenwoordig: ‘klimaatcrisis, biodiversiteitscrisis, vluchtelingencrisis, volksgezondheidscrisis en democratiecrisis’.

 

Lees het artikel hier terug.


Over Denken is verrukkelijk:

Paul Ehrenfest groeide op in een joods middenstandsgezin in Wenen. Tatiana Afanassjewa kwam uit een welgestelde familie in Petersburg. Hun liefde voor de natuurwetenschappen bracht hen aan het begin van de twintigste eeuw bij elkaar en voerde hen naar Leiden.
Daar bouwde de wervelende Ehrenfest een enorm internationaal netwerk van natuurkundigen op. Afanassjewa werkte – noodgedwongen – vooral thuis tussen de kinderen aan de warmteleer en dacht na over meetkundeonderwijs en hoe je kinderen kunt ‘leren denken’. En terwijl Europa steeds duisterder werd, bloeide het lichte ‘Russische’ huis dat Afanassjewa had ontworpen op tot een oase voor denkers uit de hele wereld. Op de lange gastenlijst op de muur van de logeerkamer staan de namen van zestien Nobelprijswinnaars, onder wie Niels Bohr en natuurlijk Albert Einstein, Ehrenfests beste vriend.

De afgelopen jaren dook Margriet van der Heijden in archieven voor haar verhaal over Ehrenfest en Afanassjewa en over hun microkosmos, die uit elkaar viel toen Hitler in 1933 aan de macht kwam. In Engeland hoorde Einstein, op de vlucht, hoe Ehrenfest zich van het leven had beroofd. Afanassjewa moest verder zonder haar professor die ‘dansend voor het schoolbord’ de natuurkunde betoverend had gemaakt.


Margriet van der Heijden is deeltjesfysicus, opgeleid bij cern bij Genève en wetenschapsjournalist. Ze schrijft over wis- en natuurkunde voor vooral nrc Handelsblad, schreef non-fictiekinderboeken zoals De wiskundetrompet en geeft les aan Amsterdam University College.

Ook interessant



Neeltje Maria Min wint Ger Fritz Prijs 2026!

Neeltje Maria Min wint Ger Fritz Prijs 2026!

Op zaterdag 31 oktober, kort voor Allerzielen, is de Ger Fritz Prijs 2026 uitgereikt aan Neeltje Maria Min. De uitreiking vond plaats op begraafplaats St. Barbara in Amsterdam. Min ontving…

Lees verder >
Gabri van Tussenbroek wint Karel van Manderprijs 2026

Gabri van Tussenbroek wint Karel van Manderprijs 2026

Deze week werd bekendgemaakt dat Gabri van Tussenbroek met De Houten eeuw van Amsterdam de Karel van Manderprijs 2026 gewonnen heeft. De longlist bevatte maar liefst 169 titels waaruit de jury een…

Lees verder >
‘In therapie’ van Lena Bril wint de Sociologische Bril 2025

‘In therapie’ van Lena Bril wint de Sociologische Bril 2025

Op 30 oktober werd bekendgemaakt dat Lena Bril met In therapie de Sociologsche Bril 2025 gewonnen heeft! Uit het juryrapport Juryvoorzitter Mark van Ostaijen benoemt in het juryrapport waarom de…

Lees verder >
Erik de Lange wint KNAW Early Career Award

Erik de Lange wint KNAW Early Career Award

Op woensdag 21 oktober werd bekendgemaakt dat universitair docent en schrijver Erik de Lange een van de KNAW Early Career Awards heeft gewonnen. Deze prijs is bedoeld voor jonge onderzoekers…

Lees verder >
Dik Verkuil wint PrinsjesBoekenprijs 2026

Dik Verkuil wint PrinsjesBoekenprijs 2026

Gisteren werd in de Eerste Kamer de winnaar van de PrinsjesBoekenprijs 2026 bekendgemaakt. Als uitgeverij zijn we ontzettend trots en verheugd te melden dat De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil…

Lees verder >
De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil op shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2026

De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil op shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2026

Onlangs werd bekend dat Dik Verkuil op de shortlist staat van de Libris Geschiedenis Prijs 2026 met zijn boek De ongenaakbare Bolkestein (1933-2025), dat in maart bij ons verscheen. Inmiddels maakt…

Lees verder >
Twee Prometheustitels op shortlist PrinsjesBoekenprijs 2026

Twee Prometheustitels op shortlist PrinsjesBoekenprijs 2026

Afgelopen weekend is de shortlist voor de PrinsjesBoekenprijs 2026, de prijs voor het beste politieke boek, bekendgemaakt. De uitgeverij kan met trots melden dat er maar liefst twee Prometheustitels genomineerd…

Lees verder >
Ali Smith ontvangt Belle van Zuylenring

Ali Smith ontvangt Belle van Zuylenring

Op zaterdag 26 september ontvangt Ali Smith (1962) de Belle van Zuylenprijs in TivoliVredenburg, Utrecht. Op deze dag zal Ali Smith ook de bijbehorende Belle van Zuylenlezing uitspreken. Deze nationale ereprijs…

Lees verder >