‘Denken is verrukkelijk’ besproken in Trouw

‘Ehrenfest (1880-1933) en Afanassjewa (1876-1964) zijn de fascinerende hoofdpersonen in Denken is verrukkelijk, waarin wetenschapsjournalist Margriet van der Heijden een prachtig portret schetst van twee bijzondere mensen en de tijd waarin zij leefden’ schrijft Recensent Nicole Lucas over Denken is verrukkelijk in Trouw.

De dubbelbiografie biedt via Ehrenfest en Afanessjewa een kijkje in de wetenschappelijke wereld van de 20e eeuw. ‘Zelf gedreven wetenschappers, zij geboren in Kiev, hij in Wenen, maakten ze Leiden tot een belangrijke ontmoetingsplek voor intellectuele discussie’:

‘Albert Einstein, Max Planck, Niels Bohr, andere wetenschappers van naam. Dat ze zo’n beetje kind aan huis waren in de Leidse Witte Rozenstraat gaat misschien wat ver. Maar menig (toekomstig) Nobelprijswinnaar maakte er zijn opwachting. Gaf er een lezing, bleef slapen, en zette zijn handtekening op de muur van de slaapkamer van het grote huis dat Paul Ehrenfest en Tatiana (Tania) Afanassjewa daar in 1913 hadden laten bouwen.’

 

U leest deze recensie hier terug.

Over Denken is verrukkelijk:

Paul Ehrenfest groeide op in een joods middenstandsgezin in Wenen. Tatiana Afanassjewa kwam uit een welgestelde familie in Petersburg. Hun liefde voor de natuurwetenschappen bracht hen aan het begin van de twintigste eeuw bij elkaar en voerde hen naar Leiden.
Daar bouwde de wervelende Ehrenfest een enorm internationaal netwerk van natuurkundigen op. Afanassjewa werkte – noodgedwongen – vooral thuis tussen de kinderen aan de warmteleer en dacht na over meetkundeonderwijs en hoe je kinderen kunt ‘leren denken’. En terwijl Europa steeds duisterder werd, bloeide het lichte ‘Russische’ huis dat Afanassjewa had ontworpen op tot een oase voor denkers uit de hele wereld. Op de lange gastenlijst op de muur van de logeerkamer staan de namen van zestien Nobelprijswinnaars, onder wie Niels Bohr en natuurlijk Albert Einstein, Ehrenfests beste vriend.

De afgelopen jaren dook Margriet van der Heijden in archieven voor haar verhaal over Ehrenfest en Afanassjewa en over hun microkosmos, die uit elkaar viel toen Hitler in 1933 aan de macht kwam. In Engeland hoorde Einstein, op de vlucht, hoe Ehrenfest zich van het leven had beroofd. Afanassjewa moest verder zonder haar professor die ‘dansend voor het schoolbord’ de natuurkunde betoverend had gemaakt.

Margriet van der Heijden is deeltjesfysicus, opgeleid bij cern bij Genève en wetenschapsjournalist. Ze schrijft over wis- en natuurkunde voor vooral NRC Handelsblad, schreef non-fictiekinderboeken zoals De wiskundetrompet en geeft les aan Amsterdam University College