Wat doet Heineken echt in Afrika? Olivier van Beemen over ‘Bier voor Afrika’ in interview met AD

Na eerder al veel media-aandacht te hebben ontvangen de afgelopen weken, verscheen Olivier van Beemen vandaag opnieuw in de pers met een uitgebreid interview in het Algemeen Dagblad over het leveren van bier door Heineken aan radicale groeperingen in Rwanda en andere misstanden van het bedrijf in Afrika. Bier voor Afrika, het jongste boek van Van Beemen en de opvolger van Heineken in Afrika, heeft veel opschudding veroorzaakt. Het nieuwe boek gaat verder waar Van Beemens Heineken in Afrika stopte. Na een waarschuwing van Heineken-topman Jean-François van Boxmeer, besluit Van Beemen dieper te graven dan ooit, op zoek naar de Afrikaanse geheimen van de bierbrouwer. Bier voor Afrika is het resultaat van vijf jaar onderzoek en uitvoerige gesprekken met de directie van Heineken.

In het interview met AD-journalist David Bremmer vertelt Van Beemen dat hij zoveel nieuwe informatie kreeg na zijn eerste boek dat hij niet anders kon dan nog dieper te graven in Heinekens belangen in Afrika. ‘Mijn eerste boek was met de kennis van nu incompleet. Het nieuwe boek bevat twee keer zoveel informatie, maar is de helft dunner.’ In Bier voor Afrika ‘trekt [Van Beemen] een beerput van corruptie, seks en relaties met dubieuze, moorddadige regimes open. Zo ontmantelt hij de reputatie van ethisch zakendoen die Heineken zo graag uitdraagt,’ schrijft Bremmer.

Het geschetste imago van Heineken in Afrika is misschien goed, maar ‘als je inzoomt, blijft er weinig over,’ vertelt Van Beemen. Heineken is trots op de gecreëerde werkgelegenheid, lokaal gewonnen grondstoffen, en helpt mee bij de bestrijding van veel ziektes, zoals malaria en geelzucht. Maar ze vertelt niet over het inzetten van promotiemeisjes, die in sommige gevallen seksueel misbruikt worden, het leveren van bier aan Rwandese soldaten tijdens die massamoorden pleegden op de Hutu-bevolking, of dat het de corrupte regering van Burundi in stand houdt als grootste inkomstenbron blijkt uit Bier voor Afrika.

Het boek heeft nu al veel teweeg gebracht. Van Beemen vertelt dat donororganisatie Global Fund, dat gesteund wordt door de Gates Foundation, is al gestopt met zijn partnerschap met Heineken. ‘Wellicht besluit ASN Bank Heineken niet meer als duurzame belegging te zien. Ze stelden al twee keer een onderzoek in, maar beperkten zich toen tot een gesprek met Heineken.’ En in Den Haag wordt er gepraat of de staatsteun die Heineken ontving in Afrika terug gevorderd kan worden.

Klik hier om het volledige interview te lezen.

Eerder verschenen er uitgebreide besprekingen van Bier voor Afrika in NRC Handelsblad, Het Parool, Trouw, Algemeen Dagblad, Follow the Money, Noordhollands Dagblad en op nos.nl en nu.nl. 

Over Bier voor Afrika:

‘Maak er geen kruistocht van, daar ben je veel te jong voor,’ waarschuwde Heineken-topman Jean-François van Boxmeer de auteur tijdens hun eerste ontmoeting. Onderzoeksjournalist Olivier van Beemen beschouwde het als een aanmoediging nog dieper te graven, op zoek naar de Afrikaanse geheimen van de bierbrouwer.

Bier voor Afrika is een boek vol opzienbarende onthullingen en baanbrekende analyses die een nieuw licht werpen op de zakenwereld in Afrika. Het commerciële succesverhaal van Heineken gaat gepaard met veelvuldige schendingen van de eigen gedragscode en internationale richtlijnen. De brouwer raakte betrokken bij oorlogsmisdaden, corruptie en benadeelt de lokale fiscus door geld weg te sluizen via geheimzinnige constructies. ‘We hebben geen keus,’ antwoordt Heineken. Maar is dat echt zo?

Dit nieuwe boek is het resultaat van vijf jaar onderzoek en uitvoerige gesprekken met de directie van Heineken. Het is een vervolg op het veelgeprezen Heineken in Afrika, dat werd genomineerd voor de Lira Scherpenzeel Prijs voor uitzonderlijke buitenlandjournalistiek en tot vragen in de Tweede Kamer en het Europees Parlement leidde. Engelse en Franse vertalingen zijn in de maak.

Olivier van Beemen is onderzoeksjournalist en publiceert in onder meer NRC, Le Monde, De Correspondent en Follow the Money. Tussen 2002 en 2012 was hij correspondent in Frankrijk voor Het Financieele Dagblad, Elsevier en Knack.