Griet op de Beeck bij VPRO Boeken: ‘Stilstand is het ergste wat er is.’

Griet Op de Beeck was gisteravond te gast in een speciale Boekenweek-uitzending van VPRO Boeken. Op de Beeck schreef Gezien de feiten, het boekenweekgeschenk van 2018. De novelle gaat over Olivia, een vrouw die op 71-jarige leeftijd haar man verliest. Heel haar leven heeft Olivia voor hem en hun dochter geleefd, maar nu beseft ze dat ze niet het leven heeft gehad dat ze wilde. Voorzichtig durft ze zich weer vrij te voelen, ontdoet ze zichzelf van oude spullen, gewoonten en problemen, en vertrekt ze op een humanitaire missie naar Afrika.

In de uitzending sprak Op de Beeck over het hoofdthema van haar novelle: afwachtend leven, of leven naar de verwachtingen van anderen. Volgens de auteur zijn er veel mensen die het leven simpelweg op zich af laten komen, zonder daarin actief deel te nemen. ‘Ik zie dat nogal vaak aan de hand zijn,’ vertelde Op de Beeck. ‘Maar wachten is niet per se de interessantste manier van leven. We zijn allemaal geneigd om vast te houden aan de licht veronderstelde zekerheden waarvan we hopen dat ze er zijn, maar er valt zo veel te winnen als je kijkt naar wat er misschien niet zo goed gaat.’ Alleen zo kunnen we oude littekens achter ons laten en ons leven verbeteren, stelt Op de Beeck, en die ‘evolutie’ is essentieel. ‘Ik vind stilstand het ergste wat er is.’

Zelf prijst de auteur zich gelukkig met de mogelijkheid om alternatieve levens te kunnen leiden middels het schrijven. ‘Je kunt echt meemaken wat je aan het schrijven bent, en dat is een ongelooflijk groot cadeau,’ verklaarde ze. Daarbovenop komt nog haar ontdekking dat haar boeken echt een verschil kunnen maken voor lezers. ‘Er zijn mensen die echt hun leven veranderen op basis van wat boeken hun brengen. Dat heb ik altijd al gehoopt.’ Volgens Op de Beeck schuilt de kracht van boeken in het herkennen van jezelf, wat kan ‘leiden tot verdere gedachten dan waar je in het normale leven toe in staat bent.’ Desondanks gaf ze toe soms nog verbaasd te zijn over wat ze bij lezers teweegbrengt. ‘Ik ben ook wel eens bang geweest dat ik de saaiste gemene deler was, omdat zo veel verschillende mensen mijn boeken herkenbaar vinden,’ grapte ze.

De uitzending van VPRO Boeken is hier terug te kijken. Het fragment met Griet Op de Beeck begint op 34:10. Ook verschenen afgelopen vrijdag in De Telegraaf en in Libelle twee grote interviews met Op de Beeck, waarin ze niet alleen over Gezien de feiten sprak maar ook over alle emoties en beroering die haar roman Het beste wat we hebben afgelopen herfst losmaakte.

‘Dit boekenweekgeschenk heeft alles. Het is grappig, snel en eindeloos triest.’ Nederlands Dagblad

‘Simpel en effectief. Dankzij de vlotte pen van Op de Beeck leest het boek ook nog eens als een trein. Vakwerk dus.’ Algemeen Dagblad

Over Gezien de feiten:

Gezien de feiten gaat over Olivia, een vrouw voor wie opeens alles anders wordt. Een verhaal over de kracht van spijt hebben, de gretige wil om goed te leven, de warme wurggreep van families, de angst om ruimte in te nemen, de kilte van de wereld zoals we haar kennen en het wapen dat liefde kan zijn, als ze echt is tenminste.

Griet Op de Beeck (1973) ontving voor haar succesvolle debuutroman Vele hemels boven de zevende De Bronzen Uil Publieksprijs 2013. Het boek werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs 2013 en de Academica Literatuurprijs 2014. Ook haar tweede boek, Kom hier dat ik u kus, werd door lezers omarmd en genomineerd voor de NS Publieksprijs 2015. In 2016 verscheen Gij nu, dat datzelfde jaar eveneens genomineerd werd voor de NS Publieksprijs, en in 2017 Het beste wat we hebben, het eerste deel van een nieuwe trilogie over incest. Haar romans worden vertaald in het Engels, Frans, Duits, Afrikaans, Tsjechisch, Japans en Arabisch. Van al haar boeken zijn de filmrechten verkocht.

Over Kom hier dat ik u kus:

‘Kom hier dat ik u kus is als een film waar je samen uit komt, je bent nog een poosje sprakeloos, je wilt de film vooral niet gaan verpesten door er allerlei meningen op los te laten, je kijkt elkaar alleen maar even aan, je knijpt in elkaars hand. “Goed hè?” zeg je.’ Herman Koch

‘Griet Op de Beeck schrijft boeken die een effect op je organen beogen: longen slaan een beurt over, maag in de knoop, hart springt op. Haar personages zijn geloofwaardig dichtbij.’ De Standaard

‘Zo prachtig en weergaloos uitgewerkt. De dialogen zijn werkelijk adembenemend.’ Grietje Braaksma, boekenpanel DWDD

Over Vele hemels boven de zevende:

‘Op de Beeck heeft een betoverende tekst geschreven: een tekst als een Spinvisliedje, waarin flarden van mensenlevens zo gerangschikt zijn dat het bij de toehoorder een vleugje heimwee oproept, en schrijnt.’ de Volkskrant *****

‘Een wondermooi debuut.’ HP/De Tijd

‘Een warm boek dat twee keer zo lang had mogen zijn.’ NRC Handelsblad

Over Gij nu:

‘Met chirurgische precisie legt Griet Op de Beeck ook nu weer de gevoelszenuw bloot. Feilloos prikt ze daar waar het pijn doet.’ de Volkskrant

‘Onbedaarlijk komisch en prachtig treurig. […] Rake observaties worden afgewisseld met pijnlijke, ontroerende inzichten.’ HP/De Tijd