Vandaag verscheen een groot artikel in De Groene Amsterdammer over het recent verschenen boek Heuvels van het paradijs van Mineke Schipper. In het boek onderzoekt Schipper mythen en verhalen over mannelijke en vrouwelijke macht en onmacht, over wederzijdse angsten en verlangens, afgunst en woede.

‘Dit boek heeft mij de ogen verder geopend voor mannenangsten,’ schrijft Christien Brinkgreven in het artikel. ‘Mythen geven op een aangenaam onomwonden manier gestalte aan die welig tierende angsten en jaloezieën. Ze geven inzicht in die ondergrondse wereld van krachtige emoties en van de pogingen tot overheersing, indamming en destructie van vrouwen die iets kunnen wat zij, mannen, niet kunnen: baren. Vrouwen moeten beteugeld worden. (…) Schipper noemt talrijke ‘containermetaforen’ van de vrouw als kruik en pot waar de deksel stevig op moet, het slot bewaakt, de sleutel in handen van mannen. Hier is mannelijke controle nodig, anders heerst er chaos. De mannelijke rede tegenover de vrouwelijke woestheid: het zijn oude beelden die nog altijd voortleven, onder de oppervlakte van het moderne leven.’

Het volledige artikel is hier terug te lezen.


Over Heuvels van het paradijs:

Sinds mensenheugenis is het vrouwelijk lichaam begeerd, bewonderd, gebruikt en misbruikt, en de reclame kan niet zonder. Mannen en vrouwen hebben elkaar altijd nodig gehad, maar waarom kregen mannen meer macht dan vrouwen? Antwoorden op die vraag hebben alles te maken met anatomie. Door de eeuwen heen hebben vooral mannelijke vertellers, kunstenaars en geleerden hun licht laten schijnen op lichaamsdelen die ze niet hadden: borsten, baarmoeders en vulva’s. Ook de populaire cultuur is er altijd dol op geweest.

De vrouwelijke sekse heeft, naast menselijk leven en seksuele lust, angsten gebaard: angst voor de magie van tepels, maagdenvlies en menstruatiebloed. Angst voor duistere gangen vol schrikbarende begeerte, waarin het meest kwetsbare mannelijke deel heldhaftig zijn weg moest zoeken. Angst voor afhankelijkheid van moeders en andere vrouwen. Bij wijze van geruststelling heeft de mythologie mannelijke scheppers bedacht en is vrouwen de toegang tot openbare functies vaak ontzegd vanwege hun ‘afwijkende’ anatomie.

Wie zich in deze rijkgeschakeerde erfenis van macht en onmacht verdiept, raakt bevangen door intens medelijden met de mensheid. Dit onthullende (en soms hilarische) werelderfgoed biedt niet alleen helder inzicht in de wereld van vóór #MeToo, maar ook in de manier waarop we, bewust of onbewust, vandaag nog vaak met elkaar omgaan.

 

Mineke Schipper (1938) is emeritus hoogleraar interculturele literatuurwetenschap aan de Universiteit Leiden. Ze schreef tal van boeken op haar vakgebied, en drie romans. Voor haar over de hele wereld vertaalde Trouw nooit een vrouw met grote voeten kreeg zij de Eurekaprijs. Haar vorige boek, Bloot of bedekt. Van niets om het lijf naar strak in het pak, verscheen in 2015.

 

Over Trouw nooit een vrouw met grote voeten:

‘Waardevol, informatief, zorgvuldig en uniek. (…) Wekt evenveel bewondering als verwondering.’ NRC Handelsblad

 

Over Bloot of bedekt:

‘Mineke Schipper heeft een pakkend en veelomvattend boek geschreven over de feiten en fictie van lichaamsbedekking door de eeuwen heen.’ J.M. Coetzee

‘Ongelofelijk genuanceerd, (…) prachtig verteld. (…) Een accuraat en invloedrijk boek.’ The Sunday Guardian

Ook interessant



Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

Nausicaa Marbe en Nina Polak genomineerd voor WIZO-literatuurprijs

De WIZO-literatuurprijs maakte afgelopen week de lijst met genomineerde boeken voor 2023 bekend. Op de shortlist staan Nausicaa Marbe met Wachten op het Westen en Nina Polak met haar roman…

Lees verder >
Koen Janssen bij Nieuwsuur

Koen Janssen bij Nieuwsuur

In de Nieuwsuur-reportage met als thema het controversiële WK en waarom FIFA vrijwel alles doet wat Qatar vraagt, vertelde Koen Janssen, auteur van 90 minuten oorlog, gisteren over de lange…

Lees verder >
Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

Margriet Sitskoorn te gast bij Tijd voor MAX

Gisteravond was klinisch neuropsycholoog Margriet Sitskoorn te gast bij Tijd voor MAX in het kader van het verschijnen van haar nieuwe boek Tijd te kort | Tijd genoeg. Volgens Sitskoorn…

Lees verder >
Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

Eelco Meuleman te gast bij Met het Oog op Morgen

Eelco Meuleman was vannacht te gast bij radioprogramma Met het Oog op Morgen, waar hij met presentator Chris Kijne in gesprek ging over zijn nieuwe boek Het leven van een…

Lees verder >
Kader Abdolah te gast bij Nooit Meer Slapen

Kader Abdolah te gast bij Nooit Meer Slapen

Kader Abdolah was dinsdagavond te gast bij VPRO Nooit Meer Slapen. Hier sprak hij met presentator Femke van der Laan over zijn nieuwe boek Wat je zoekt, zoekt jou. Een…

Lees verder >
Tahmina Akefi te gast bij Op1

Tahmina Akefi te gast bij Op1

Auteur Tahmina Akefi was gisteravond te gast bij Op1. Tijdens de uitzending vertelde zij meer over haar recent verschenen boek Mijn grote liefde. Een leven met Peter R. de Vries.…

Lees verder >
Koen Janssen te gast bij ‘Tijd voor Max’

Koen Janssen te gast bij ‘Tijd voor Max’

Gistermiddag was Koen Janssen te gast bij Tijd voor Max, waar hij in gesprek ging over zijn boek 90 minuten oorlog. Tijdens de uitzending vertelde hij over zijn interesse in…

Lees verder >
Andrej Koerkov wint Le Prix Médicis étranger

Andrej Koerkov wint Le Prix Médicis étranger

De Oekraïnse auteur Andrej Koerkov heeft met zijn boek Grijze bijen de Prix Médicis étranger 2022 gewonnen. Dat maakte de jury vandaag bekend. Le Prix Médicis étranger is de belangrijkste…

Lees verder >