Grote aandacht voor ‘De zaak Organon’ van Burgers en Heilbron in de Volkskrant

De zaak Organon, het onthullende boek van Jack Burgers en Johan Heilbron over het Osse farmabedrijf Organon, was vandaag voorpaginanieuws in de Volkskrant. De krant deed uitgebreid verslag over het boek, met een stuk over de openbaringen uit het boek en een dubbel interview met Kees van Lede en Hans Wijers, beide ex-topmannen van AkzoNobel. AkzoNobel verkocht Organon in 2007 aan een multinational, waarna het eens zo innovatieve Brabantse bedrijf in rap tempo ten onder ging.

Burgers en Heilbron onderzochten tien jaar na de teloorgang van Organon hoe het zo ver heeft kunnen komen met een bedrijf dat tachtig jaar lang succes had, onder andere met de anticonceptiepil. Hierbij werden ze geholpen door ex-medewerkers Organon en anderen die bij de verkoop van het bedrijf waren betrokken. Nu maken zij de gebeurtenissen rondom Organon openbaar.

De auteurs concluderen dat de fixatie van topmanagers op het aandeelhoudersbelang een hoofdrol heeft gespeeld in de zaak-Organon. Ook hekelen zij de slechte regulering vanuit de overheid. Onder druk van aandeelhouders worden gezonde bedrijven verhandeld in vijandelijke overnames, waarna ze vaak worden ontmanteld. Bij Organon gingen hierdoor tweeduizend banen en veel potentiële kennis verloren, veelal als gevolg van de verkoop van bedrijfsonderdelen.

Het is hiermee een schoolvoorbeeld van een bredere trend. ‘Organon ging ten onder aan kortetermijnbelangen die de financiële markten ook nu nog beheersen,’ zegt Heilbron. ‘Deze fixatie werkt destructief, vooral voor complexe, hoogtechnologische bedrijven.’ Volgens Heilbron is de invloed van aandeelhouders in de tien jaar sinds Organons ondergang alleen nog maar gegroeid. Kees van Lede, een voormalig Akzo-topman, sluit zich bij de auteurs aan. ‘De focus van het kortetermijngewin gaat het beleid steeds meer domineren,’ zegt Van Lede. ‘AkzoNobel had Organon nooit moeten verkopen. Ze zetten een bedrijf bij het grofvuil dat tachtig jaar lang een essentieel onderdeel was van Nederland.’

De zaak Organon ligt vanaf vandaag in de winkel. Het stuk van de Volkskrant over het boek is hier te lezen. Klik hier voor het interview met Kees van Lede en Hans Wijers.

Jack Burgers was vanochtend om 6.30uur te gast bij het journaal op NOS Radio 1. Daar vertelde hij over de sociologische interesse voor het boek en de totstandkoming ervan. De uitzending is hier terug te luisteren.

Johan Heilbron was vanochtend ook op de radio te horen, bij BNR Nieuwsradio. Die uitzending is hier terug te luisteren.

Over De zaak Organon:

Na een periode van groei die bijna een eeuw aanhield, werd Organon – het succesvolle farmaceutische bedrijf uit Oss – in 2007 door AkzoNobel verkocht. Binnen een paar jaar tijd was de nieuwe eigenaar, de Amerikaanse farmaceut Schering-Plough, zelf overgenomen, en waren de onderzoeksafdelingen van Organon gesloten.
Hoe kon dit gebeuren? De auteurs van De zaak Organon laten zien hoe Organon van een kleine insulineproducent uitgroeide tot een internationaal farmaceutisch bedrijf – bekend van de meest gebruikte anticonceptiepil in de wereld. Organon slaagde er wonderwel in om tot het einde toe vernieuwend te blijven, maar ging ten onder aan de kortetermijntransacties die de financiële markten beheersen. Hoogwaardig onderzoek verdween, economische bedrijvigheid en werkgelegenheid gingen verloren.
De zaak Organon is een onthullende en essentiële bijdrage aan het debat over de slecht gereguleerde markt voor bedrijfsovernames, de rol van overheidsbeleid in tijden van mondialisering, en de toekomst van de kenniseconomie in Europa.

Jack Burgers en Johan Heilbron, die het onderzoek voor De zaak Organon deden met hun studenten, zijn als hoogleraren sociologie verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

‘Als in een klassieke tragedie gaat in De zaak Organon een sterk bedrijf dat aan duizenden werkgelegenheid verschafte ten onder aan het kortetermijnwinstbejag van Amerikaanse multinationals en hun Nederlandse bondgenoten. Een absolute aanrader!’
Jan Luiten van Zanden, faculteitshoogleraar economische en sociale geschiedenis, Universiteit Utrecht

‘Dit fascinerende verhaal laat ons nadenken over het klemmende maatschappelijke probleem hoe we kennisintensieve innovatie kunnen combineren met een kapitalistische markteconomie, die weliswaar efficiency kan bevorderen, maar zonder oog voor de lange termijn. Drama en voedsel voor discussies over industriepolitiek!’
Piet Borst, oud-directeur van het Nederlands Kankerinstituut en het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis