Het nieuwe boek van cultuurhistoricus Auke van der Woud, Het landschap, de mensen, werd besproken in Trouw. Volgens recensent Elias van der Plicht laat Van der Woud ‘het verleden meesterlijk resoneren’.

U leest de bespreking hier terug.


Over Het landschap, de mensen. Nederland 1850 – 1940:

Na 1850 begon de campagne om het Nederlandse landschap te verbeteren. De onafzienbare heidevelden, zandverstuivingen en moerassen in Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel, Drenthe en Friesland werden kleiner en in landbouwgrond veranderd. Na 1900 werden natte akkers en weilanden drooggemaakt, duizenden kilometer meanderende rivieren en beken werden rechtgetrokken. Rond 1940 werd geschreven dat het Nederlandse landschap mooier was geworden, ‘echt volgens ons eigen ideaal, alles netjes in laatjes en vakjes’. Het landschap was productiever gemaakt.

De mensen die er woonden en werkten hadden zich aangepast. De nieuwe rationele omgeving kon immers niet met bijgeloof en ouderwetse tradities worden bewerkt. Productiviteit vereiste gehoorzaamheid aan de moderne leefregels die vanuit de grote steden over het platteland werden verbreid: in efficiëntie geloven, weten dat tijd geld is. Dit rijk geïllustreerde boek vertelt hoe we het landschap leerden exploiteren. Het dichtbevolkte piepkleine Nederland, na Amerika uiteindelijk toch de grootste exporteur van landbouwproducten ter wereld.


Auke van der Woud (1947) studeerde kunstgeschiedenis en archeologie en was ruim twintig jaar in Amsterdam en Groningen hoogleraar architectuur- en stedenbouwgeschiedenis. Hij voelt zich als schrijver cultuurhistoricus.

Hij publiceerde onder meer Het lege land. De ruimtelijke orde van Nederland 1798-1848 (1987), Waarheid en karakter. Het debat over de bouwkunst 1840-1900 (1997), Een nieuwe wereld (Libris Geschiedenis Prijs 2007), Koninkrijk vol sloppen (2010) en De nieuwe mens (2015).
Van der Woud ontving in 2007 voor Een nieuwe wereld de Libris Geschiedenis Prijs (toen nog Het Beste Geschiedenisboek geheten). Koninkrijk vol sloppen en De nieuwe mens werden beide genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs.

In 2010 kreeg Van der Woud de Grote Rotterdam-Maaskantprijs voor zijn ‘excellente oeuvre dat het denken over de negentiende eeuw verdiept, (…) met een literaire stijl die men zelden in de wetenschap tegenkomt’.

Ook interessant



Neeltje Maria Min wint Ger Fritz Prijs 2026!

Neeltje Maria Min wint Ger Fritz Prijs 2026!

Op zaterdag 31 oktober, kort voor Allerzielen, is de Ger Fritz Prijs 2026 uitgereikt aan Neeltje Maria Min. De uitreiking vond plaats op begraafplaats St. Barbara in Amsterdam. Min ontving…

Lees verder >
Gabri van Tussenbroek wint Karel van Manderprijs 2026

Gabri van Tussenbroek wint Karel van Manderprijs 2026

Deze week werd bekendgemaakt dat Gabri van Tussenbroek met De Houten eeuw van Amsterdam de Karel van Manderprijs 2026 gewonnen heeft. De longlist bevatte maar liefst 169 titels waaruit de jury een…

Lees verder >
‘In therapie’ van Lena Bril wint de Sociologische Bril 2025

‘In therapie’ van Lena Bril wint de Sociologische Bril 2025

Op 30 oktober werd bekendgemaakt dat Lena Bril met In therapie de Sociologsche Bril 2025 gewonnen heeft! Uit het juryrapport Juryvoorzitter Mark van Ostaijen benoemt in het juryrapport waarom de…

Lees verder >
Erik de Lange wint KNAW Early Career Award

Erik de Lange wint KNAW Early Career Award

Op woensdag 21 oktober werd bekendgemaakt dat universitair docent en schrijver Erik de Lange een van de KNAW Early Career Awards heeft gewonnen. Deze prijs is bedoeld voor jonge onderzoekers…

Lees verder >
Dik Verkuil wint PrinsjesBoekenprijs 2026

Dik Verkuil wint PrinsjesBoekenprijs 2026

Gisteren werd in de Eerste Kamer de winnaar van de PrinsjesBoekenprijs 2026 bekendgemaakt. Als uitgeverij zijn we ontzettend trots en verheugd te melden dat De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil…

Lees verder >
De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil op shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2026

De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil op shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2026

Onlangs werd bekend dat Dik Verkuil op de shortlist staat van de Libris Geschiedenis Prijs 2026 met zijn boek De ongenaakbare Bolkestein (1933-2025), dat in maart bij ons verscheen. Inmiddels maakt…

Lees verder >
Twee Prometheustitels op shortlist PrinsjesBoekenprijs 2026

Twee Prometheustitels op shortlist PrinsjesBoekenprijs 2026

Afgelopen weekend is de shortlist voor de PrinsjesBoekenprijs 2026, de prijs voor het beste politieke boek, bekendgemaakt. De uitgeverij kan met trots melden dat er maar liefst twee Prometheustitels genomineerd…

Lees verder >
Ali Smith ontvangt Belle van Zuylenring

Ali Smith ontvangt Belle van Zuylenring

Op zaterdag 26 september ontvangt Ali Smith (1962) de Belle van Zuylenprijs in TivoliVredenburg, Utrecht. Op deze dag zal Ali Smith ook de bijbehorende Belle van Zuylenlezing uitspreken. Deze nationale ereprijs…

Lees verder >