Het nieuwe boek van cultuurhistoricus Auke van der Woud, Het landschap, de mensen, werd besproken in Trouw. Volgens recensent Elias van der Plicht laat Van der Woud ‘het verleden meesterlijk resoneren’.

U leest de bespreking hier terug.


Over Het landschap, de mensen. Nederland 1850 – 1940:

Na 1850 begon de campagne om het Nederlandse landschap te verbeteren. De onafzienbare heidevelden, zandverstuivingen en moerassen in Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel, Drenthe en Friesland werden kleiner en in landbouwgrond veranderd. Na 1900 werden natte akkers en weilanden drooggemaakt, duizenden kilometer meanderende rivieren en beken werden rechtgetrokken. Rond 1940 werd geschreven dat het Nederlandse landschap mooier was geworden, ‘echt volgens ons eigen ideaal, alles netjes in laatjes en vakjes’. Het landschap was productiever gemaakt.

De mensen die er woonden en werkten hadden zich aangepast. De nieuwe rationele omgeving kon immers niet met bijgeloof en ouderwetse tradities worden bewerkt. Productiviteit vereiste gehoorzaamheid aan de moderne leefregels die vanuit de grote steden over het platteland werden verbreid: in efficiëntie geloven, weten dat tijd geld is. Dit rijk geïllustreerde boek vertelt hoe we het landschap leerden exploiteren. Het dichtbevolkte piepkleine Nederland, na Amerika uiteindelijk toch de grootste exporteur van landbouwproducten ter wereld.


Auke van der Woud (1947) studeerde kunstgeschiedenis en archeologie en was ruim twintig jaar in Amsterdam en Groningen hoogleraar architectuur- en stedenbouwgeschiedenis. Hij voelt zich als schrijver cultuurhistoricus.

Hij publiceerde onder meer Het lege landDe ruimtelijke orde van Nederland 1798-1848 (1987), Waarheid en karakter. Het debat over de bouwkunst 1840-1900 (1997), Een nieuwe wereld (Libris Geschiedenis Prijs 2007), Koninkrijk vol sloppen (2010) en De nieuwe mens (2015).
Van der Woud ontving in 2007 voor Een nieuwe wereld de Libris Geschiedenis Prijs (toen nog Het Beste Geschiedenisboek geheten). Koninkrijk vol sloppen en De nieuwe mens werden beide genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs.

In 2010 kreeg Van der Woud de Grote Rotterdam-Maaskantprijs voor zijn ‘excellente oeuvre dat het denken over de negentiende eeuw verdiept, (…) met een literaire stijl die men zelden in de wetenschap tegenkomt’.

Ook interessant



Emma Zuiderveen op shortlist Regenboogprijs 2026!

Emma Zuiderveen op shortlist Regenboogprijs 2026!

Woensdagavond werd bekendgemaakt dat Prometheus-auteur Emma Zuiderveen met haar debuut op de shortlist staat voor de Hebban • Winq Regenboogprijs 2026. Emma’s debuutroman, De rest is naakt, verscheen in april 2025. Over De rest…

Lees verder >
Drie Prometheus-titels op longlist Sociologische Bril 2026

Drie Prometheus-titels op longlist Sociologische Bril 2026

De longlist van de Sociologische Bril 2026 is bekendgemaakt. Vol trots kunnen wij laten weten dat er dit jaar drie Prometheustitels op de longlist staan: In therapie. Een persoonlijke zoektocht…

Lees verder >
Andrej Koerkov ontvangt de Special Orwell Prize 2026

Andrej Koerkov ontvangt de Special Orwell Prize 2026

Vorige week werd bekendgemaakt dat de Oekraïense schrijver Andrej Koerkov (Leningrad, 1961) de Special Orwell Prize 2026 heeft gewonnen! Het is een meer dan verdiende erkenning voor Koerkov, zeker gezien…

Lees verder >
De Constantijn Huygens-prijs 2026 toegekend aan Connie Palmen!

De Constantijn Huygens-prijs 2026 toegekend aan Connie Palmen!

Connie Palmen (1955, Sint Odiliënberg) ontvangt de Constantijn Huygens-prijs 2026 voor haar oeuvre. ‘Dit maakt me zielsgelukkig en trots’, vertelt Palmen. ‘Deze oeuvreprijs is een erkenning van het schrijverschap en…

Lees verder >
Karin Amatmoekrim op Lowlands 2026

Karin Amatmoekrim op Lowlands 2026

Vandaag maakte Lowlands het literatuurprogramma bekend voor de editie van 2026. Karin Amatmoekrim zal, net als gelouterd schrijvers Rob van Essen en Judith Herzberg, tijdens de ochtendtalkshow Bakkie LLit aanwezig…

Lees verder >
Drie Prometheustitels op longlist Libris Geschiedenis Prijs 2026

Drie Prometheustitels op longlist Libris Geschiedenis Prijs 2026

Op zaterdag 27 juni de longlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2026 bekendgemaakt. Vol trots kunnen wij laten weten dat er dit jaar drie Prometheustitels op de longlist staan: God,…

Lees verder >
Wiljan van den Akker overleden

Wiljan van den Akker overleden

Tot ons verdriet is op 20 april 2026 onze geliefde auteur Wiljan van den Akker overleden. Wiljan van den Akker (1954) was een veelzijdig en bevlogen schrijver, dichter, vertaler en…

Lees verder >
‘De gedichtenapotheek’ is de bestverkochte poëziebloemlezing van de eeuw

‘De gedichtenapotheek’ is de bestverkochte poëziebloemlezing van de eeuw

De gedichtenapotheek, de gelauwerde poëziebloemlezing samengesteld door Philip Huff, is toe aan de zevende druk. Met meer dan 30.000 exemplaren maakt dat het tot de bestverkochte poëziebloemlezing van de eeuw!…

Lees verder >