De media buitelden dit weekend over elkaar heen om aandacht te schenken aan Bier voor Afrika, het nieuwe boek van Olivier van Beemen, dat afgelopen zaterdag verscheen. Zo was het boek meerdere malen het openingsonderwerp van het Radio 1-journaal en verschenen er artikelen over in onder andere NRC Handelsblad, Het ParoolAlgemeen DagbladFollow the Money, Noordhollands Dagblad en op nos.nl en nu.nl. In Trouw verscheen een interview met Van Beemen.

In het vervolg op zijn veelgeprezen Heineken in Afrika komt Van Beemen met veel nieuwe onthullingen over de schaduwkant van Heinekens enorme succes in Afrika. De biergigant maakt er miljarden winst, maar de bedrijfsvoering gaat gepaard met structurele misstanden als prostitutie, kinderarbeid en banden met corrupte regeringen. Toch is het boek geen kruistocht tegen Heineken, maar fungeert het als een rigoureus onderzoek naar de problemen waar een multinational in Afrika tegenaan loopt.

In NRC Handelsblad weidde Van Beemen zaterdag uit over een van de grootste problemen rondom Heinekens Afrikaanse bedrijfsvoering, namelijk de inzet van duizenden promotiemeisjes in volksbarretjes en cafés. Deze promotiemeisjes worden veelvuldig lastiggevallen en betast, en veel van hen gaan tegen betaling naar bed met klanten. ‘Bovendien zetten ook medewerkers van het agentschap en Heineken zelf de vrouwen onder druk om met hen naar bed te gaan,’ verklaarde Van Beemen. ‘Maar dan zonder betaling.’ De meisjes kampen ook met andere problemen: onderbetaling, geen vergoeding van medische kosten en verplicht meedrinken.

Van Beemen sprak over dezelfde problematiek in het interview met Trouw. Er werken in de Nigeriaanse hoofdstad Lagos mogelijk al meer dan duizend promotiemeisjes, vertelde hij. Volgens de auteur weet Heineken hoe ernstig het probleem is, maar is er nog steeds ‘weinig of niets veranderd’ in Afrika. Dat terwijl de zwaarste misstanden volgens hem juist in Afrika plaatsvinden. ‘Het zijn geen incidenten, maar structuren: het is de werkelijkheid van zakendoen in Afrika,’ stelt de auteur. ‘Maar zolang de buitenwacht niet kritisch is op Heineken, verandert er weinig bij het bedrijf.’

Zelf verklaart Heineken dat de beschreven praktijken ‘volledig indruisen tegen waar ze als bedrijf voor staan’, en dat ze verdere stappen zullen zetten. Hieraan voegen zij toe dat de controle op de promotiemeisjes wordt bemoeilijkt door het feit dat zij voor externe bureaus werken.

Olivier van Beemen zal nog volop in de aandacht blijven. Zo zal hij binnenkort onder andere te gast zijn bij praatprogramma Pauw op NPO 1 en radioprogramma OVT op NPO Radio 1. Ook zal Follow the Money de komende tijd een aantal door hem geschreven rapportages over Heineken plaatsen.


Over Bier voor Afrika:

‘Maak er geen kruistocht van, daar ben je veel te jong voor,’ waarschuwde Heineken-topman Jean-François van Boxmeer de auteur tijdens hun eerste ontmoeting. Onderzoeksjournalist Olivier van Beemen beschouwde het als een aanmoediging nog dieper te graven, op zoek naar de Afrikaanse geheimen van de bierbrouwer.

Bier voor Afrika is een boek vol opzienbarende onthullingen en baanbrekende analyses die een nieuw licht werpen op de zakenwereld in Afrika. Het commerciële succesverhaal van Heineken gaat gepaard met veelvuldige schendingen van de eigen gedragscode en internationale richtlijnen. De brouwer raakte betrokken bij oorlogsmisdaden, corruptie en benadeelt de lokale fiscus door geld weg te sluizen via geheimzinnige constructies. ‘We hebben geen keus,’ antwoordt Heineken. Maar is dat echt zo?

Dit nieuwe boek is het resultaat van vijf jaar onderzoek en uitvoerige gesprekken met de directie van Heineken. Het is een vervolg op het veelgeprezen Heineken in Afrika, dat werd genomineerd voor de Lira Scherpenzeel Prijs voor uitzonderlijke buitenlandjournalistiek en tot vragen in de Tweede Kamer en het Europees Parlement leidde. Engelse en Franse vertalingen zijn in de maak.

 Olivier van Beemen is onderzoeksjournalist en publiceert in onder meer NRC, Le Monde, De Correspondent en Follow the Money. Tussen 2002 en 2012 was hij correspondent in Frankrijk voor Het Financieele Dagblad, Elsevier en Knack.

Ook interessant



Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

Nausicaa Marbe en Nina Polak genomineerd voor WIZO-literatuurprijs

De WIZO-literatuurprijs maakte afgelopen week de lijst met genomineerde boeken voor 2023 bekend. Op de shortlist staan Nausicaa Marbe met Wachten op het Westen en Nina Polak met haar roman…

Lees verder >
Koen Janssen bij Nieuwsuur

Koen Janssen bij Nieuwsuur

In de Nieuwsuur-reportage met als thema het controversiële WK en waarom FIFA vrijwel alles doet wat Qatar vraagt, vertelde Koen Janssen, auteur van 90 minuten oorlog, gisteren over de lange…

Lees verder >
Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

Margriet Sitskoorn te gast bij Tijd voor MAX

Gisteravond was klinisch neuropsycholoog Margriet Sitskoorn te gast bij Tijd voor MAX in het kader van het verschijnen van haar nieuwe boek Tijd te kort | Tijd genoeg. Volgens Sitskoorn…

Lees verder >
Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

Eelco Meuleman te gast bij Met het Oog op Morgen

Eelco Meuleman was vannacht te gast bij radioprogramma Met het Oog op Morgen, waar hij met presentator Chris Kijne in gesprek ging over zijn nieuwe boek Het leven van een…

Lees verder >
Kader Abdolah te gast bij Nooit Meer Slapen

Kader Abdolah te gast bij Nooit Meer Slapen

Kader Abdolah was dinsdagavond te gast bij VPRO Nooit Meer Slapen. Hier sprak hij met presentator Femke van der Laan over zijn nieuwe boek Wat je zoekt, zoekt jou. Een…

Lees verder >
Tahmina Akefi te gast bij Op1

Tahmina Akefi te gast bij Op1

Auteur Tahmina Akefi was gisteravond te gast bij Op1. Tijdens de uitzending vertelde zij meer over haar recent verschenen boek Mijn grote liefde. Een leven met Peter R. de Vries.…

Lees verder >
Koen Janssen te gast bij ‘Tijd voor Max’

Koen Janssen te gast bij ‘Tijd voor Max’

Gistermiddag was Koen Janssen te gast bij Tijd voor Max, waar hij in gesprek ging over zijn boek 90 minuten oorlog. Tijdens de uitzending vertelde hij over zijn interesse in…

Lees verder >
Andrej Koerkov wint Le Prix Médicis étranger

Andrej Koerkov wint Le Prix Médicis étranger

De Oekraïnse auteur Andrej Koerkov heeft met zijn boek Grijze bijen de Prix Médicis étranger 2022 gewonnen. Dat maakte de jury vandaag bekend. Le Prix Médicis étranger is de belangrijkste…

Lees verder >