Paul Verhaeghe te gast bij MAX Nieuwsweekend en VPRO Boeken
Ter ere van het verschijnen van de Nieuw Licht-editie Over normaliteit en andere afwijkingen was Paul Verhaeghe te gast bij het radioprogramma MAX Nieuwsweekend en het tv-programma VPRO Boeken. In zijn pamflet pleit Verhaeghe voor een andere behandeling van mensen met sociaal afwijkend gedrag. Te vaak worden zulke mensen bestempeld met een ziekte, waarna als gevolg medicatie wordt geadviseerd, terwijl dit juist op den duur problematische gevolgen kan hebben. Iemand die ‘normaal’ is, houdt zijn hoofd boven water in de maatschappij en voldoet aan de normen van deze maatschappij. Daarom is iemand die ook maar een beetje afwijkt al snel abnormaal. In beide programma’s bespreekt Verhaeghe op een zeer nauwgezette wijze de schrijnende problematiek en wat we kunnen doen om het op te lossen en schopt daarmee menig heilig huisje omver. Carolina Lo Galbo van VPRO Boeken looft Over normaliteit en andere afwijkingen en noemt het erg interessant door de maatschappijkritiek die Verhaeghe uit in zijn pamflet.
Het fragment van MAX Nieuwsweekend vindt u hier.
De uitzending van VPRO Boeken vindt u hier.
Zodra er een ‘verwarde persoon’ in het nieuws opduikt staat een leger aan journalisten en deskundigen klaar om hem psychologisch te duiden. Maar gaat het de tv-psychologen en -psychiaters om de verwarde of om de ‘gewone’ mens? Waar komt de angst voor het abnormale en irrationele vandaan? Vrezen we de ander, of maakt het ons onzeker over hoe normaal we zelf eigenlijk zijn?
In Geschiedenis van de waanzin (1961) wijst de Franse filosoof Michel Foucault de zeventiende en achttiende eeuw aan als het begin van de systematische bestudering van de waanzin. Het denken over de mens werd een denken in termen van redelijkheid versus psychiatrische ziektes.
Paul Verhaeghe herleest Foucault en onderzoekt de hedendaagse kijk op waanzin. Hoewel de psychiatrie en psychologie zich de afgelopen eeuw een wetenschappelijke houding hebben aangemeten, ziet Verhaeghe vooral overblijfselen van de zeventiende-eeuwse benadering van afwijkend gedrag. Diagnoses berusten nog altijd op sociale normen en nattevingerwerk en zowel psychiatrische als psychotherapeutische behandelingen werken disciplinerend, wat bovendien ontkend wordt. De psychiatrie en de klinische psychologie weigeren hun maatschappelijke rol op zich te nemen. Intussen blijft het aantal diagnoses en recepten voor psychofarmaca stijgen, want normaliteit is binnen handbereik, toch? Het is dringend tijd voor een andere aanpak.
Paul Verhaeghe is hoogleraar psychodiagnostiek aan de Universiteit Gent. Hij schreef onder meer de succesvolle boeken Het einde van de psychotherapie (2009), Identiteit (2012), Autoriteit (2015) en Intimiteit (2018).
Ter ere van het verschijnen van Over normaliteit en andere afwijkingen zal er op 14 januari in het Academiegebouw aan de Rijksuniversiteit Groningen en op 15 januari in De Balie op beide dagen een programma zijn rondom deze nieuwe editie van de Nieuw Licht-serie.
