Afgelopen vrijdag was Pien van der Hoeven te gast bij Nieuwsuur om haar boek Spoken toe te lichten. Spoken is een onderzoek naar de rol van nepnieuws tijdens de oorlogen in Vietnam, Koeweit en Irak. Nepnieuws werd gebruikt om de Amerikaanse bevolking te overtuigen van de noodzaak van oorlogsvoering.

Als voorbeeld wordt er een fragment uitgezonden waarin de vijftienjarige Nayirah de Amerikaanse congresleden toespreekt. Van der Hoeven vertelt dat Nayirah hen ‘tot tranen heeft gebracht met haar getuigenis dat de Iraakse bezetters zielige Koeweitse prematuurtjes lieten sterven op de koude ziekenhuisvloer’. De getuigenis was van groot belang voor de stemming over het overgaan op Operatie Desert Storm, die de bevrijding van Koeweit mogelijk maakte. Van der Hoeven vertelt dat een ‘wakkere journalist’ een jaar later een belangrijke ontdekking bekendmaakte: ‘Wat bleek, dit vijftienjarige meisje was de dochter van de Koeweitse ambassadeur in de Verenigde Staten en haar getuigenis was volledig gelogen. Ze was wekenlang klaargestoomd door het pr-bureau dat betaald werd door de Koeweitse regering om de Amerikaanse publieke opinie rijp te maken voor Operatie Desert Storm.’

Tot slot vraagt presentator Jeroen Wollaars ‘hoe wij als kijkers naar persconferenties en media-uitingen van the powers that be zouden moeten kijken?’

Hierop antwoord Van der Hoeven: ‘Het laatste wat ik met mijn boek en mijn kennis wil bereiken is dat iedereen denkt “Ach het is toch allemaal gelogen wat die regeringen te berde brengen en wat de journalistiek die haar deuntje met de leugens meeblaast zegt.”’ Ze concludeert: ‘Het is dus soms waar en soms niet waar en daarom moet de journalistiek zo goed opletten.’

U kunt de aflevering van Nieuwsuur hier terugkijken.


Over Spoken:

De waarheid doet er tegenwoordig niet meer toe in het nieuws, lijkt het wel. Maar was het vroeger beter?
Spoken neemt de lezer mee naar een betrekkelijk recent verleden waarin sociale media nog niet bestonden: de oorlogen die de Amerikanen hebben uitgevochten in Vietnam, Koeweit en Irak. Elke oorlog wordt belicht aan de hand van een fascinerend geval van nepnieuws dat de Amerikaanse bevolking overtuigde van de noodzaak om te vechten. Het nepnieuws over een gevecht op zee dat niet had plaatsgevonden maar wel werd gewroken; het nepnieuws over meer dan driehonderd premature baby’s die op een koude ziekenhuisvloer stierven; en het nepnieuws over de heldhaftige redding van een dappere soldate.
Pien van der Hoeven ontrafelt ragfijn het complexe verleden waarin leugen en waarheid zijn verweven.

Bestel een exemplaar via onze webshop.

Pien van der Hoeven (1967) is historicus en mediaspecialist. Zij schreef onder meer Hoed af voor Marshall en promoveerde aan de Universiteit Leiden op Het succes van een kwaliteitskrant. De ontstaansgeschiedenis van NRC Handelsblad. Ze was verbonden aan de afdeling journalistiek van de Rijksuniversiteit Groningen en doceerde ook aan andere universiteiten.

Ook interessant



Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

Nausicaa Marbe en Nina Polak genomineerd voor WIZO-literatuurprijs

De WIZO-literatuurprijs maakte afgelopen week de lijst met genomineerde boeken voor 2023 bekend. Op de shortlist staan Nausicaa Marbe met Wachten op het Westen en Nina Polak met haar roman…

Lees verder >
Koen Janssen bij Nieuwsuur

Koen Janssen bij Nieuwsuur

In de Nieuwsuur-reportage met als thema het controversiële WK en waarom FIFA vrijwel alles doet wat Qatar vraagt, vertelde Koen Janssen, auteur van 90 minuten oorlog, gisteren over de lange…

Lees verder >
Margriet Sitskoorn te gast bij Tijd voor MAX

Margriet Sitskoorn te gast bij Tijd voor MAX

Gisteravond was klinisch neuropsycholoog Margriet Sitskoorn te gast bij Tijd voor MAX in het kader van het verschijnen van haar nieuwe boek Tijd te kort | Tijd genoeg. Volgens Sitskoorn…

Lees verder >
Uitgeverij Prometheus standaard afbeelding

Eelco Meuleman te gast bij Met het Oog op Morgen

Eelco Meuleman was vannacht te gast bij radioprogramma Met het Oog op Morgen, waar hij met presentator Chris Kijne in gesprek ging over zijn nieuwe boek Het leven van een…

Lees verder >
Kader Abdolah te gast bij Nooit Meer Slapen

Kader Abdolah te gast bij Nooit Meer Slapen

Kader Abdolah was dinsdagavond te gast bij VPRO Nooit Meer Slapen. Hier sprak hij met presentator Femke van der Laan over zijn nieuwe boek Wat je zoekt, zoekt jou. Een…

Lees verder >
Tahmina Akefi te gast bij Op1

Tahmina Akefi te gast bij Op1

Auteur Tahmina Akefi was gisteravond te gast bij Op1. Tijdens de uitzending vertelde zij meer over haar recent verschenen boek Mijn grote liefde. Een leven met Peter R. de Vries.…

Lees verder >
Koen Janssen te gast bij ‘Tijd voor Max’

Koen Janssen te gast bij ‘Tijd voor Max’

Gistermiddag was Koen Janssen te gast bij Tijd voor Max, waar hij in gesprek ging over zijn boek 90 minuten oorlog. Tijdens de uitzending vertelde hij over zijn interesse in…

Lees verder >
Andrej Koerkov wint Le Prix Médicis étranger

Andrej Koerkov wint Le Prix Médicis étranger

De Oekraïnse auteur Andrej Koerkov heeft met zijn boek Grijze bijen de Prix Médicis étranger 2022 gewonnen. Dat maakte de jury vandaag bekend. Le Prix Médicis étranger is de belangrijkste…

Lees verder >