Vier ballen voor ‘Anne Frank was niet alleen’ in het NRC: ‘Een fraai en breed uitwaaierend portret van een stukje Amsterdam in oorlogstijd’


Vandaag verscheen een lovende recensie over Anne Frank was niet alleen in het NRC. Het boek van Rian Verhoeven wordt beloond met vier ballen.

In haar boek stelt Rian Verhoeven niet Anne of de familie Frank centraal, maar het plein waar het gezin meer dan acht jaar woonde: ‘Ze volgt de buren, de vriendinnen en vriendjes van Anne en Margot, maar ook groenteboer Sal Cardozo, artiesten Mary Dresselhuis en Herbert Nelson, enkele NSB-families en een paar van de vele Joodse vluchtelingenfamilies die op het Merwedeplein woonden.’

Recensent Addie Schulte prijst vooral het inlevingsvermogen en grondige brononderzoek van Verhoeven: ‘Al die verhalen worden op zeer persoonlijke en inlevende manier verteld. Verhoeven heeft dagboeken en documenten als bronnen gebruikt, maar sprak ook veel voormalige bewoners van het plein, waar ze zelf al jaren woont. Ook de kinderen van NSB’ers interviewde ze. Die wilden alleen op basis van anonimiteit meewerken; het oorlogsverleden is nog steeds beladen (…) Dit boek beschrijft het leven op en rond het plein in detail. Dat is een mooi gegeven, het plein wordt een microkosmos waar de grote lijnen en de afwijkingen van de ‘grote geschiedenis’ zich tonen.’

U leest het hele artikel hier terug.


Over Anne Frank was niet alleen:

Nadat de familie Frank in 1933 vanuit Duitsland op het Merwedeplein was neergestreken, volgden vele andere joodse vluchtelingen. De woningen op het plein waren toen net opgeleverd, met als blikvanger de ‘wolkenkrabber’, destijds de hoogste woontoren van Nederland. Bewoners met een verschillende achtergrond leefden er rustig en gemoedelijk samen. Kinderen speelden tot laat buiten en volwassenen wisselden de laatste nieuwtjes uit.

Maar na de Duitse inval keerde het tij en raakten de joodse bewoners steeds meer geïsoleerd. In juli 1942 liepen de eerste bepakte joden in het aardedonker naar het Centraal Station. Joden die besloten onder te duiken gingen behoedzaam te werk, zodat de nsb’ers op het plein niets merkten. Sommigen bouwden een schuilplek in hun eigen huis en stonden doodsangsten uit als de overvalwagens het Merwedeplein op reden.

Op basis van interviews met voormalige bewoners en uitgebreid archiefonderzoek schrijft Rian Verhoeven over het dagelijks leven, vervolging, verraad en verzet dat zich op het Merwedeplein afspeelde. Anne Frank was niet alleen vertelt het aangrijpende  verhaal van een kleine gemeenschap die de grote geschiedenis van 1933-1945 weerspiegelt.

Rian Verhoeven studeerde geschiedenis aan de Vrije Universiteit, schreef diverse boeken over de Tweede Wereldoorlog en Anne Frank, en woont sinds jaar en dag op het Merwedeplein.