Vier sterren voor ‘Vriend & Vijand’ in Trouw

Vandaag verscheen een lovende recensie voor Vriend & vijand van Arnon Grunberg in Trouw. Maurice van Turnhout schrijft dat de nieuwste uiting van onze ‘nieuw Licht’ essay-reeks ‘tal van interessante vragen’ oproept.

Grunberg onderzoekt in zijn boek of ‘wij in het Westen te seculier, te decadent en te individualistisch’ zijn geworden om anderen nog als vijand te zien. Tegelijkertijd ziet Grunberg genoeg vijanden ontstaan in ons hedendaagse samenleving: ‘er zijn genoeg mensen die de vijandbeelden van Trump wel degelijk serieus nemen. Dat roept de interessante vraag op wie bepaalt welke vijand we serieus nemen en welke niet’.

‘Reden om dit boek niet te lezen? Die is er eigenlijk niet.’

Het artikel zal morgen op de site van Trouw te lezen zijn.

Over Vriend & vijand:

‘Volgens de Duitse denker Carl Schmitt is zonder vijandbeeld geen politiek mogelijk,’ schreven Coen Simon en Frank Meester aan Arnon Grunberg. Zij vroegen hem Het begrip politiek van Carl Schmitt (1888-1985) te lezen om na te gaan wat hij ons nu nog te zeggen heeft.

Hoeveel natiestaat hebben wij nodig? Hoeveel vijanden? Waartoe dient politiek? En is een samenleving zonder oorlog en geweld mogelijk?

Aan de hand van Schmitt en denkers als Walter Benjamin en Jacques Derrida probeert Grunberg antwoord te geven op die vragen.

‘Onze cultuur heeft de vegetarische slager voortgebracht en zal uiteindelijk ook de geweldloze oorlog produceren. Hoe die er precies uit zal zien is onduidelijk, maar Schmitts vermoeden dat die oorlog om de oorlog eens en voor altijd uit te roeien gruwelijk zal zijn lijkt me gerechtvaardigd,’ aldus Grunberg. Maar ook stelt hij dat er geen rechtvaardigheid kan bestaan als het geweld wordt afgezworen.

In Vriend & vijand legt Grunberg de vinger op zowel de zere plekken van de parlementaire democratie als de kritiek erop.

Vrienden en vijanden van deze democratie mogen dit essay niet aan zich voorbij laten gaan.