‘Wolf en Ryfka’ en museumexpositie van Willy Lindwer besproken in NRC
Willy Lindwer schreef een kroniek over zijn joodse familie afkomstig uit delen van Polen en Oekraïne genaamd Wolf en Rykfa naar aanleiding van zijn expositie in het Nationaal Holocaust Museum. Velen zijn bekend met de Jodenvervolging in het westen, maar weinigen zijn zich ervan bewust hoe een groot deel van de joodse bevolking in Oost-Europa op mensonterende wijze de kogel kreeg in de eerste jaren van de Tweede wereldoorlog. Naast het feit dat Willy Lindwer een meeslepend verhaal over zijn Oost-Europese familiewortels schreef, is het boek onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de Shoah in landen als Polen en Oekraïne.
Het artikel vindt u hier en meer informatie over de expositie ‘Kogels, verraad en brieven’ vindt u hier.
Guus Luijters
Wolf en Ryfka vertelt het meeslepende verhaal van een verloren Joodse cultuur in Oost-Europa en over Amsterdam als toevluchtsoord. Een groot deel van de familie van filmer en auteur Willy Lindwer werd in Oekraïne met de kogel vermoord, een ander deel kwam om in de gaskamers van Auschwitz. Zijn verhaal en zijn ervaringen van na de oorlog zijn onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van zijn Oost-Europees-Joodse familie.
De Jodenvervolging in Nederland wordt geassocieerd met nazivernietigingskampen en gaskamers. Van de grote Joodse leefgemeenschappen en de moord op de Joden in Oost-Europa weten we veel minder. Het heet tegenwoordig ‘Shoah door kogels’. Die begon ruimschoots voordat de gaskamers hun vernietigende werk aanvingen. Toen in West-Europa de deportaties begonnen, waren in Oost-Europa al meer dan een miljoen Joden door kogels vermoord.
De lange afscheidsbrief van Willy Lindwers opa Wolf, geschreven in het Jiddisj tijdens de onderduik in Varsseveld, waarin hij verhaalt over de lotgevallen van de familie en het Joodse volk, en de recente, onthutsende vondsten in Oekraïne op de plaats waar zijn oma Ryfka werd vermoord, deden hem besluiten het verhaal van Wolf en Ryfka te reconstrueren en daarmee zijn eigen familiegeschiedenis te ontdekken. Deze kroniek verbindt de beide Shoahs aan één familie, een ontroerend testament dat samenkomt bij zijn Amsterdams-Joodse familie.
