‘Ruw ontwaken’ en ‘Ontspoord kapitalisme’ besproken in NRC: ‘Bert de Vries en Gabriël van den Brink kruisen de degens met het kapitalisme’

Vandaag verscheen een artikel in de NRC waarin zowel Ruw ontwaken uit een neoliberale droom van Gabriël van den Brink als Ontspoord kapitalisme van Bert de Vries worden besproken. Menno Hurenkamp beloont het boek van Bert de Vries met vier ballen en noemt het een ‘gedegen bespreking van de geschiedenis van het economisch denken’ waarin de Vries de economische wetenschap onttovert:

‘Zoals de Bijbel waar is voor gelovigen, zo denken economen dat wiskunde gelijk heeft. Neoliberale dogma’s, zoals dat bonussen tot topprestaties leiden, dat iedereen profiteert van vrijhandel, dat een hoge staatsschuld de groei remt, die móeten wel kloppen, met al die formules. Maar de dogma’s kloppen hooguit als een zere vinger: de sommetjes verstoppen het platte mensbeeld dat de uitkomsten bepaalt.’

Eerder verscheen in dezelfde krant een interview met Bert de Vries.

Ruw ontwaken in een neoliberale droom wordt in hetzelfde artikel beloond me drie ballen en een ‘een heel mooi tijdsdocument’ genoemd:

‘Van den Brink rekent in Ruw ontwaken uit een neoliberale droom af met het liberalisme als maatschappij-filosofie. Wat in de jaren zestig begon als zelf kiezen met wie je vrijt eindigde in de jaren nul als bluffen hoe hard je rijdt. Het liberalisme ontspoorde in neoliberalisme,. de overtuiging dat de samenleving ook maar een markt is. Dat leidde tot het idee dat burgers niet meer dan klanten zijn, en dat heeft dertig jaar lang bepaald hoe we ziekenhuizen, scholen en spoorwegen inrichtten.’

U leest het hele artikel hier terug. Tevens verscheen vandaag een interview met van den Brink in het Nederlands Dagblad, wat u hier terugleest.

Over Ruw ontwaken uit een neoliberale droom:

Vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw werd in tal van landen het liberale denken dominant. Ook in Nederland koos de overheid als het even kon voor deregulering, privatisering en marktwerking. Bovendien zette het Westen na het vallen van de Berlijnse Muur vol enthousiasme in op wereldwijde vrijhandel. Hoewel die agenda ontegenzeggelijk voordelen had, bracht ze ook problemen mee, zoals een groeiende ongelijkheid tussen rijk en arm, flexibilisering van de vaste baan, meer asociaal gedrag en een breed levend gevoel dat de nationale gemeenschap erodeert. De bestuurlijke elite leek nauwelijks te begrijpen wat er gaande was. Zowel links als rechts van het politieke midden bleef men vasthouden aan liberale denkwijzen. Juist dat bood ruimte aan rechts-populistische politici die het onbehagen uitbuitten en de polarisatie verder opvoerden. Niet zonder succes, zoals de verkiezingsuitslagen in de meeste Europese landen laten zien. Hoewel velen zich daarover bezorgd tonen, hebben slechts weinigen een helder antwoord op de vraag wat er met de Nederlandse samenleving is gebeurd. Die vraag komt in dit boek op genuanceerde wijze aan bod, waarbij tevens duidelijk wordt in welke richting we de huidige problemen kunnen oplossen.

Gabriël van den Brink was tot 2016 hoogleraar maatschappelijke bestuurskunde aan Tilburg University en werkt sindsdien als hoogleraar wijsbegeerte bij Centrum Èthos aan de Vrije Universiteit. Kenmerkend is dat hij empirisch onderzoek en filosofisch nadenken over de meer algemene vragen van het leven combineert.