Cyriel Pennartz te gast bij De Nieuws BV

Cyriel Pennartz was afgelopen maandag te gast bij De Nieuws BV op NPO Radio 1 om te vertellen over zijn boek De code van het bewustzijn. Pennartz stelt dat het bewustzijn zich niet op één specifieke plek in het brein bevindt. Het gaat eerder om een ‘netwerkproces’: ‘Vanuit je lichaam komt zintuigelijke informatie maar inderdaad komt dat niet op één plekje samen waar dan dé ziel is of dé geest. Dat is een klassieke fout […] waar je zo snel mogelijk vanaf moet bij het begrijpen en doorgronden van bewustzijn.’

Pennartz vertelt ook dat zijn boek inzicht biedt in verschillende bewustzijnsstoornissen, zoals het syndroom van Anton. Mensen met het syndroom van Anton zijn blind maar denken dat ze gewoon kunnen zien. Die mensen leven in een soort hallucinatie. ‘Eigenlijk hallucineren we allemaal’, verklaart Pennartz, ‘maar op een gezonde manier waardoor we wel met de wereld kunnen interacteren’.

U kijkt deze aflevering hier terug.

Over De code van het bewustzijn:

Als je ’s ochtends ontwaakt uit een diepe slaap merk je het direct: je bevindt je in een wereld, met je lijf er middenin. Je bent terug van weggeweest. Dat is bewustzijn. Maar hoe verhoudt het bewustzijn zich tot onze hersenen? Vormen deze twee op de een of andere manier een eenheid? Wie zijn we eigenlijk? De code van het bewustzijn neemt je mee op een inspirerende zoektocht naar een van de grootste wetenschappelijke uitdagingen van de eenentwintigste eeuw: het begrijpen van de samenhang tussen hersenen en geest. De reis voert je langs merkwaardige lotgevallen van patiënten die laten zien hoe ons beeld van de werkelijkheid wordt gecreëerd door de hersenen. Eeuwenoude vragen over dromen, kleurenzien, fantoomsensaties en hallucinaties worden belicht door verrassende ontdekkingen uit het nieuwste hersenonderzoek. Hoe is bewustzijn tijdens de evolutie van het leven op aarde ontstaan? Heeft het nut om je ergens bewust van te zijn? Laat het brein nog ruimte over voor een vrije wil? Als je niet bang bent oude zekerheden over jezelf op het spel te zetten, zal je door dit boek anders over lichaam en geest gaan denken.

Cyriel Pennartz is hoogleraar in de neurowetenschappen van cognitie en systemen aan de Universiteit van Amsterdam, en een van de leiders van het Europese Human Brain Project.