‘Domineesfabriek’ van George Harinck en Wim Berkelaar uitgebreid besproken in Trouw

Vandaag verscheen er een uitgebreide bespreking van het recent verschenen Domineesfabriek, geschreven door George Harinck en Wim Berkelaar, in Trouw. Deze geschiedenis van de Kamper universiteit gaat met name over de wisselwerking tussen de Nederlandse onderwijsautoriteiten en de positie van de universiteit jegens de kerken. Wat betekende de kerkelijke rol van deze instelling voor haar functioneren?

Trouw-recensent Wolter Huttinga, die zelf verbonden is aan de Kamper universiteit, spreekt over zijn eigen ervaringen met de instelling en koppelt deze aan het boek van de twee historici. Volgens Huttinga wenste de Theologische School vanaf het begin vroomheid te combineren met degelijk academisch niveau en goed onderwijs. ‘Nee, dat is bepaald niet altijd gelukt. En daarin ontwaar je belangrijke lijnen in dit boek.’

Huttinga benadrukt dat het boek naast kenmerkende historische helden ook veel ellende bevat. ‘De meest beklemmende, maar ook de meest fascinerende hoofdstukken uit dit boek gaan over de strijd om de erfenis van die Vrijmaking in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw.’ Lees hier de volledige bespreking in Trouw.

Over Domineesfabriek:

Nederland is in de negentiende en twintigste eeuw het land van de vele kerken. En die hebben elk hun eigen opleidingen. Een van de bekendste is de Theologische Universiteit te Kampen, in 1854 gesticht door gereformeerde kerken. Deze school begint als een opleiding dwars tegen de culturele trend in. Ze staat vrij van het overige hoger onderwijs waar de overheid zorg voor draagt. Haar blik is gericht op de kerken die haar stichtten en bijna anderhalve eeuw geheel financierden. De universiteit is een succes: duizenden predikanten zijn door haar opgeleid.

In deze geschiedenis van de Kamper universiteit staat het spanningsveld centraal tussen het Nederlandse hoger onderwijsbestel, waarin de universiteit geleidelijk aan een plaats verwierf, de positie van deze opleiding in de wetenschap en haar functie jegens de kerken. Wat betekenden de kwaliteitseisen die door de overheid aan het hoger onderwijs gesteld werden voor deze bijzondere academische eend in de bijt? En wat betekende de kerkelijke rol van deze instelling voor haar functioneren? Concurrentie, verwetenschappelijking, juridische erkenning, cultuurkritiek, democratisering, kerkscheuringen, internationalisering en de mondigheid van kerkleden trokken hun spoor in de turbulente geschiedenis van de Theologische Universiteit te Kampen.

Wim Berkelaar is als historicus verbonden aan het Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme aan de Vrije Universiteit. Hij publiceert vooral over historiografie, de Tweede Wereldoorlog en literatuurgeschiedenis.

George Harinck is hoogleraar geschiedenis aan de Theologische Universiteit Kampen en de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij verricht onderzoek en publiceert op het gebied van de cultuurgeschiedenis van het protestantisme.