Groot in het nieuws: de onthullingen van Jan Timmer, ‘Die man van Philips’


Jan Timmer, oud-topman van Philips, was afgelopen weekend volop in de aandacht naar aanleiding van zijn boek Die man van Philips, dat vorige week verscheen. Zijn verhaal doet veel stof opwaaien en was in alle Nederlandse kranten het onderwerp van gesprek.

Tot voor kort deed Timmer namelijk geen uitspraken over het huidige beleid bij Philips, waar hij van 1990 tot 1996 president-directeur was. Nu verhaalt hij echter niet alleen over zijn eigen leven en zijn lange loopbaan bij Philips, maar uit hij ook zijn onbeschroomde kritiek op de bedrijfsvoering van het elektronicaconcern – met name dat van na zijn vertrek. Het bestuur zou te veel lippendienst hebben bewezen aan activistische aandeelhouders en te weinig Philips-insiders hebben betrokken bij de koersbepaling. Het gevolg was de afstoting van meerdere bedrijfsonderdelen, aanhoudende krimp en een sanering van ongekende omvang. In deze sanering speelde Timmer zelf een beslissende rol.

Timmer neemt met zijn boek stelling tegen het aandeelhoudersgeloof en breekt een lans voor de werknemer. ‘De topman die te boek staat als de grootste saneerder in de Philips-geschiedenis,’ schreef het Eindhovens Dagblad, ‘heeft zich tot spreekbuis gemaakt van heel veel werknemers die de ontmanteling van het concern met lede ogen hebben aangezien.’ Het is volgens het ED een opmerkelijke transformatie. ‘Tien jaar geleden wilde Timmer niet oordelen over zijn opvolgers bij Philips. Nu heeft hij die schroom van zich afgeworpen. En hij is niet milder geworden.’ Het ED berichtte verder dat Timmer in zijn oordeel over het algemeen bijval krijgt van ex-werknemers.

In een interview met het Algemeen Dagblad sprak hij over zijn dubbele reputatie als ‘redder’ en ‘slager’ tegelijk. Zelf stelde Timmer dat alle beslissingen die hij nam in het belang van Philips waren. ‘Ingrijpende reorganisatie was de enige manier om de rest van het bedrijf te redden. Dat mag je alleen doen als je zeker weet dat je het kunt rechtvaardigen. Je mag nooit iets van mensen vragen wat je zelf niet bereid bent te doen.’ In het interview uitte Timmer ook zijn verbazing over zijn reputatie als intimiderend en overweldigend man. Zelf vindt hij ‘bezield’ een beter woord. ‘Je moet er als president-directeur diep van zijn overtuigd dat iets op een bepaalde manier moet.’

De Volkskrant plaatste een interview, en vestigde daarin de aandacht op Timmers strijd tegen wat hij ‘het lelijke gezicht van het kapitalisme’ noemt. Daarbij bekritiseert hij niet alleen het beleid van Philips zelf, maar ook de wereldwijde cultus van het ongebreidelde kapitalisme. Hierin neemt Europa volgens hem een zwakke positie in. ‘De mondialisering noem ik liever Amerikanisering. Ik maak mij echt zorgen dat we een kolonie van de VS worden.’ Het gebrek aan ondernemerszin en koersvastheid bij Philips is volgens Timmer symptomatisch voor de Europese attitude.

De andere kranten konden niet achterblijven en zo besteedden ook het NRC Handelsbladhet Financieele Dagblad, De Telegraaf en Elsevier Weekblad afgelopen weekend aandacht aan Die man van Philips. Morgen vindt de feestelijke presentatie van het boek plaats in het Philips Museum in Eindhoven. Op deze gelegenheid zal Jan Timmer tevens zijn 85ste verjaardag vieren.


Over Die man van Philips:

Jan Timmer wordt vaak herkend als ‘die man van Philips’. Hij werkte er zijn leven lang, en was van 1990 tot 1996 president-directeur. Nu vertelt hij het verhaal van zowel die man als dat bedrijf. Hoe boeiend en afwisselend een loopbaan bij een multinational kan verlopen, hoeveel kansen tot ontplooiing er zijn. Daarnaast biedt hij inzicht in de complexe besluitvormingsprocessen van een wereldwijd opererend concern. Hij beschrijft hoe het Angelsaksische businessmodel, met zijn nadruk op aandeelhouderswaarde, een ongewenste invloed heeft gehad op de bedrijfsvoering, en niet alleen bij Philips. Hij neemt stelling tegen de al te gemakkelijke inkoop van eigen aandelen, ook door Europese bedrijven. Timmer schetst ook hoe Europa in technologisch opzicht in een isolement is geraakt ten opzichte van Silicon Valley en het Verre Oosten. Hoe moordende concurrentie vanuit Azië heeft geleid tot de ondergang van het ooit dominante onderdeel consumentenelektronica. Maar ook hoe ASML en NXP konden uitgroeien tot succesvolle bedrijven. Timmer is van mening dat Philips ook zelf verantwoordelijk is geweest voor de krimp van het concern. Vanuit zijn levenslange betrokkenheid bij het bedrijf heeft hij begrip voor de dilemma’s waar managers voortdurend mee geconfronteerd worden. Maar, betoogt Timmer onomwonden, Philips had vandaag de dag beslist méér kunnen zijn dan het nu is.