Interview met Hans van der Jagt in Nederlands Dagblad


Op vrijdag 17 juni verscheen er een interview in Nederlands Dagblad met Hans van der Jagt over zijn nieuwe boek Engelen uit Europa.

In het interview, afgenomen door journalist Willem Bouwman, gaat Van der Jagt in op Alexander Idenburg, een grote naam in de koloniale geschiedenis van Nederland. Idenburg was nauw verwant aan Abraham Kuyper, de leider van het gereformeerde volksdeel en voorman van de antirevolutionaire partij. Van der Jagt vertelt over hoe hij Idenburg onderscheidt van Kuyper: ‘In mijn boek probeer ik Idenburg uit de schaduw van Kuyper te trekken en uit de Nederlandse context te halen. Dat doe ik door hem in de koloniale en internationale context te plaatsen. Zo krijgt hij een heel eigen profiel.’

Van der Jagt gaat diep in op de dubbele aard van Idenburg, omdat hij volgens Bouwman ‘als vriendelijke sympatieke bruggenbouwer, zich ontpopte als een genadeloze houwdegen als de bevolking van Nederlands-Indië in opstand kwam’. Van der Jagt zegt hierover: ‘Mijn stelling is dat de ethiek, de zedelijke roeping van Nederland om Indië te verheffen, niet los gezien kan worden van het harde militaire ingrijpen in de buitengewesten.’

Engelen uit Europa is onlangs ook verkozen tot ‘boek van de maand’ door OVT.

Lees het interview terug


Over Engelen uit Europa:

Imperialisme en moraal lijkt een tegenstelling. Militair geweld en kolonisatie gaan moeilijk samen met sociaal beleid en progressieve democratische ideeën. Toch geloofde een voorhoede van Europese bestuurders en intelligentsia rond 1900 heilig in deze paradox. Deze ‘ethici’ probeerden het koloniale systeem van binnenuit te hervormen.

Gouverneur-generaal en minister A.W.F. Idenburg was de opmerkelijke belichaming van het Nederlands ‘ethisch-imperialisme’. Vooruitstrevende idealen over democratie, economische welvaart en zelfstandigheid voor Nederlands-Indië en Suriname vielen samen met hard militair ingrijpen, behoudzucht en internationale machtspolitiek.

De latere Indonesische schrijver Pramoedya Ananta Toer gaf Idenburg de ironiserende bijnaam ‘het engelengezicht van Europa’. De zachtmoedige antirevolutionair Idenburg stond symbool voor de dubbele moraal van goedbedoelende bestuurders uit Europa. Zijn beleid vormde de prelude op een bloedige onafhankelijkheidsoorlog die hij juist had willen voorkomen.

Bestel een exemplaar via onze webshop

Hans van der Jagt is historicus. Hij promoveerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam en is gespecialiseerd in de geschiedenis van het kolonialisme en de geopolitieke verhoudingen. Hij werkte als universitair docent aan de Universiteit Utrecht en als adviseur bij het ministerie van Defensie. Thans is hij werkzaam bij de Adviesraad Internationale Vraagstukken.