Gisteren was Joop van den Berg te gast bij Buitenhof om te praten over Zeventig jaar zoeken naar het compromis. Dit nieuwe standaardwerk over de naoorlogse parlementaire geschiedenis van Nederland, dat hij samen met Bert van den Braak schreef, laat zien hoe de opeenvolgende regeringen sinds 1946 zijn omgegaan met de nooit stilstaande gemoederen van de samenleving, en hoe zij steeds weer voor het compromis kozen. Het is een vervolg op Van den Bergs eerdere werk, De eerste honderdvijftig jaar, dat hij schreef met J.J. Vis.

In het gesprek beschreef Van den Berg hoe Nederlanders in de afgelopen zeventig jaar zijn verworden van een ‘volgzaam en gezagsgetrouw volkje’ naar ‘mondige en kritische’ burgers. Ook werd hij gevraagd hedendaagse politici te vergelijken met die van zeventig jaar geleden. Hierop typeerde hij de politici van vandaag als jonger en minder ervaren, maar retorisch begaafder en voorzien van veel meer kennis. Desalniettemin zijn ook zij nog steeds gebonden aan het eeuwige compromis, de ‘breed aanvaarde remise’ – misschien zelfs meer dan ooit.

Benieuwd naar Van den Bergs inzichten in de politieke cultuur en de rol van de grondwet in Nederland? Bekijk het volledige fragment hier.

Bert van den Braak was onlangs te gast bij Het Politieke Boek op NPO Politiek, dat een volledige aflevering wijdde aan het boek. De uitzending is hier terug te kijken.


Meer over Zeventig jaar zoeken naar het compromis:

Het Nederlandse parlement, de Tweede Kamer in het bijzonder, heeft sinds het nieuwe begin in 1946 steeds meebewogen met de gemoedsbewegingen in de natie: heen en weer tussen samenwerking en polarisatie, tussen vernieuwingsdrang en verlangen naar behoud.
Al die zeventig jaren sinds 1946 was het parlement de centrale arena van een grote diversiteit aan politieke tegenstellingen en conflicten. Tegelijk vormde het de nationale marktplaats, waar de vele en diverse maatschappelijke belangen werden gewogen, verhandeld en verruild, soms genegeerd. Zo nodig echter stelde het parlement zich ook in gesloten front teweer tegen pogingen zijn gezag te kleineren of beschadigen.
Zeventig jaar zoeken naar het compromis is het verhaal van de Nederlandse naoorlogse democratie, waarin de wedstrijd zelden eindigde in overwinning of verlies maar meestal in breed aanvaarde remise.
De parlementaire historici B.H. van den Braak en J.Th.J. van den Berg hebben met hun beschrijving van zeventig naoorlogse jaren van parlementaire geschiedenis het werk voortgezet dat Van den Berg samen met J.J. Vis was begonnen in De eerste honderdvijftig jaar. Parlementaire geschiedenis van Nederland deel I 1796-1946.

B.H. van den Braak (1958) is historicus en als senior onderzoeker verbonden aan het Parlementair Documentatie Centrum van de Universiteit Leiden en het Montesquieu Instituut, en is tevens beheerder van de website Parlement & Politiek. In 1998 is hij gepromoveerd op een proefschrift over de ontwikkelingsgeschiedenis van de Eerste Kamer vanaf haar instelling in 1815.
J.Th.J. van den Berg (1941) was, na een loopbaan in de journalistiek, onder meer hoogleraar Nederlandse politiek en parlementaire geschiedenis aan de Universiteit Leiden en hoogleraar parlementair stelsel aan de Universiteit Maastricht. Van 1992 tot 1996 was hij lid van de Eerste Kamer voor de PvdA, het laatste jaar als fractievoorzitter.

Over De eerste honderdvijftig jaar. Parlementaire geschiedenis van Nederland deel I 1796-1946:

‘Prettig is dat beide auteurs ondanks de 150 jaar parlementaire geschiedenis die zij dienden te beschrijven, toch ruimte hebben weten in te bouwen voor analyserende reflecties. (…) Ze scheiden helder hoofd- en bijzaken.’
NRC Handelsblad

‘Hun journalistieke herkomst niet verloochenend schrijven de auteurs soepel en als ware vertellers.’
Het Parool

Ook interessant



Maral Noshad Sharifi op shortlist Hebban Debuutprijs 2024

Maral Noshad Sharifi op shortlist Hebban Debuutprijs 2024

Citroeninkt van Maral Noshad Sharifi is dit jaar een van de genomineerden voor de Hebban Debuutprijs. De lezerscommunity Hebban.nl organiseert jaarlijks de Hebban Debuutprijs, een aanmoedigingsprijs voor debutanten, gericht op…

Lees verder >
‘De vertrouweling’ van Ariëtte Dekker uitgebreid besproken in de media

‘De vertrouweling’ van Ariëtte Dekker uitgebreid besproken in de media

Ariëtte Dekker schetst in De vertrouweling een waanzinnig gedetailleerd beeld over Sam van Deventer (aldus de Volkskrant), die een belangrijke rol speelde in het leven van het echtpaar Kröller-Müller. In…

Lees verder >
Eva Cukier te gast in Buitenhof over ‘Ruzland’

Eva Cukier te gast in Buitenhof over ‘Ruzland’

Eva Cukier was zondag 16 juni te gast bij Twan Huys in Buitenhof naar aanleiding van het verschijnen van haar boek Ruzland. Ze vertelde hier over haar boek en haar…

Lees verder >
‘De spijker’ van Zhang Yueran genomineerd voor de Filter Vertaalprijs 2024

‘De spijker’ van Zhang Yueran genomineerd voor de Filter Vertaalprijs 2024

De Filter Vertaalprijs is een jaarlijkse prijs die door een jury wordt toegekend aan de meest bijzondere vertaling van het afgelopen jaar. Een belangrijk criterium voor de beoordeling is de…

Lees verder >
Shortlist Boerhaave Biografieprijs 2024 bekendgemaakt

Shortlist Boerhaave Biografieprijs 2024 bekendgemaakt

De Boerhaave Biografieprijs is een driejaarlijkse prijs voor de beste Nederlandse biografie over een wetenschapper, ter beschikking gesteld door Rijksmuseum Boerhaave te Leiden. De winnaar ontvangt € 2500 en de…

Lees verder >
●●●● in NRC en bespreking in De Groene Amsterdammer voor ‘De steden, de mensen’ van Auke van der Woud

●●●● in NRC en bespreking in De Groene Amsterdammer voor ‘De steden, de mensen’ van Auke van der Woud

Auke van der Woud is bekend geworden met zijn diepgaande historische analyses van de maatschappelijke veranderingen in de negentiende en vroege twintigste eeuw in Nederland. Eerder besprak hij bijvoorbeeld al…

Lees verder >
‘Ik ben vrij’ van Lale Gül komt binnen op tweede plek in Bestseller 60

‘Ik ben vrij’ van Lale Gül komt binnen op tweede plek in Bestseller 60

Het nieuwste boek van bestsellerauteur Lale Gül, Ik ben vrij, verscheen vorige week dinsdag en kwam deze week meteen binnen op de tweede plek in de Bestseller 60. Ook haar…

Lees verder >
‘Tegen beter weten in’ van Alban Mik •••• in NRC

‘Tegen beter weten in’ van Alban Mik •••• in NRC

Het debuut van auteur Alban Mik, de verhalenbundel Tegen beter weten in, werd afgelopen vrijdag uitgebreid besproken in NRC door recensent Judith Eiselin. In haar recensie analyseert Eiselin verschillende verhalen…

Lees verder >