Kader Abdolah en Sana Valiulina te gast bij OVT
Afgelopen zondag waren Kader Abdolah en Sana Valiulina te gast in het Radio 1-programma OVT, beide auteurs gingen daar verder in op hun nieuwe boeken. Van Abdolah verscheen recent Zarathustra spreekt, waarin het volgens hem draait om de essentie van het werk van Zarathustra: dat de mens is geboren om vreugde mee te maken. Waar alle wegen ophouden van Sana Valiulina gaat over de odyssee die haar vader maakte van West-Rusland tot Frankrijk en via Engeland weer terug naar Rusland. Hij zou uiteindelijk veertien jaar lang als Russische krijsgevangene in de goelag belanden. In het eerste kamp waar hij vastzat, maakte hij het schilderij dat nu het omslag van de roman is geworden. Het landschap waar, volgens Valiulina, alle wegen ophouden. Valiulina beschrijft het boek als een liefdesverklaring aan haar vader, waarmee ze opnieuw afscheid van hem heeft kunnen nemen.
Luister hier het gesprek met Kader Abdolah terug.
Luister hier het gesprek met Sana Valiulina terug.
Over Zarathustra spreekt:
Duizenden jaren geleden woonde diep in de Euraziatische steppe een aantal stammen, onze voorvaderen. Hun levens waren zwaar: de toekomst was duister en hun religieuze leiders, met hun vele, altoos ruziemakende goden, waren onbetrouwbaar en bedrogen hen met valse rituelen.
Eén man kwam in opstand tegen die willekeur van de goden en hun dienaren: Zarathustra. Hij was het die de mensen hoop gaf door hen ervan te overtuigen dat er maar één god bestaat, de bestierder van de wereld.
Deze god gaf Zarathustra de opdracht om de mensheid naar het juiste pad te leiden. En Zarathustra begon met zijn missie volgens het adagium: goede gedachten, goede spraak, goede daden.
Zarathustra was de uitvinder van het monotheïsme en zou grote invloed hebben op het jodendom, het christendom en de islam. Duizenden jaren later pakt Kader Abdolah de draad van Zarathustra op en vertelt hij ons de oerverhalen die tot ons diepste wezen behoren. Het resultaat is de schitterende vertelling Zarathustra spreekt. Wie dit boek heeft gelezen en beleefd, zal voorgoed met een andere blik naar de wereld kijken.
Kader Abdolah (Iran, 1954) is niet alleen de schrijver van grote romans als Het huis van de moskee, Salam Europa! (longlist ECI Literatuurprijs 2017) en Voordat het laat wordt, maar ook de vertaler en bezorger van grote klassieke meesterwerken uit de wereldliteratuur, zoals De Koran, 1001 nacht en Wat je zoekt, zoekt jou, over de Perzische mysticus Rumi.
Over Waar alle wegen ophouden:
De laatste keer dat ik hem zag was door de stoffige achterruit van de bus. De bus sputterde, stootte een stinkende gaswolk uit en kwam in beweging, en ik bleef midden op de rijweg staan om naar het vertrouwde, onbewogen gezicht onder de blauwe pet te kijken totdat het door de afstand en de grauwe Baltische lucht werd uitgewist. Volgens mij stak hij nog een keer zijn hand op als antwoord op mijn wanhopige zwaaien, om het moment stil te zetten. Wat natuurlijk niet gebeurde. Ook het leven kwam weer in beweging – getoeter, autoportieren die werden dichtgeslagen, geschreeuw, rammelende bagagewagentjes, geloei van opstijgende en landende vliegtuigen – en kreeg weer vat op me en voerde me mee naar de glazen deuren van het vliegveld. Weer gingen onze wegen uiteen, ik naar Amsterdam, en hij?
In Waar alle wegen ophouden volgt Sana Valiulina de veertien jaar durende odyssee van haar vader die hem van West-Rusland naar Bretagne en Normandië bracht en via Engeland weer terug naar zijn vaderland, waar hij als landverrader voor tien jaar in de goelag verdween. Wie was deze raadselachtige man, die zo anders was dan andere vaders?
Sana Valiulina (Tallinn, 1964) studeerde in Moskou Noorse taal en letterkunde en woont sinds 1989 in Amsterdam. Ze schreef eerder Het kruis (2000), Vanuit nergens met liefde (2002), Didar en Faroek (2006, nominatie Libris Literatuur Prijs), Honderd jaar gezelligheid (2010), het bejubelde Kinderen van Brezjnev (2014), Winterse buien (2016, winnaar Jan Hanlo Essayprijs), Een wolf bij zijn oren pakken (2020) en Wortel en tak (2021).
