Afgelopen vrijdag is het boek Beelden zonder weerga van Dirk van Delft en Ton Helvoort feestelijk gepresenteerd in Rijksmuseum Boerhaave te Leiden. Diezelfde avond was de auteur Van Delft te gast bij radioprogramma Met het Oog op Morgen op NPO Radio 1, waar hij sprak over het wetenschappelijke belang van de elektronenmicroscoop. ‘De elektronenmicroscoop heeft het mogelijk gemaakt om echt in de celkernen te kijken en eigenlijk de oorsprong van het leven in kaart te brengen.’

Beluister hier de volledige uitzending van Met het oog op morgen. Het interview met de auteur begint bij 37:05.

Ook afgelopen zondag was Van Delft op Radio 1 te beluisteren bij geschiedenisprogramma OVT waar hij vertelde over de belangrijke rol van de elektronenmicroscoop. De elektronenmicroscoop brengt ons veel meer dan de gewone microscoop. ‘Die apparaten kunnen echt helemaal in de cel kijken, kunnen eiwitten zien, en kunnen delen van eiwitten zien.’ Dit is belangrijk, zegt Van Delft, omdat men op deze manier veel meer begrijpt van hoe het leven precies in elkaar zit en dus ook eventueel ziektes en afwijkingen zou kunnen verhelpen.

Beluister hier het volledige interview met Dirk van Delft.

Het boek werd eerder lovend besproken in de Volkskrant. ‘Genoeg ingrediënten voor een lekker boek, dat meer over mensen gaat dan over elektronenkanonnen.’ Van Ernst Ruska’s uitvinding in 1931 tot de modernste cryo-elektronenmicroscoop, die in 2017 de Nobelprijs voor de Scheikunde won. ‘Beelden zonder weerga behandelt de historische ontwikkelingen vanuit een praktisch wetenschappelijk oogpunt. ‘En waar technologie de boventoon voert, weten de auteurs ingewikkelde zaken eenvoudig uit te leggen,’ schreef recensent Bard van de Weijer.


Over Beelden zonder weerga:

In 1986 won Ernst Ruska voor zijn uitvinding van de elektronenmicroscoop de Nobelprijs voor de Natuurkunde. Dat was 55 jaar (!) nadat hij het instrument in Berlijn had gebouwd. Beelden zonder weerga volgt deze gedreven pionier die alles in het werk stelde om zijn droom te verwezenlijken en Siemens zover kreeg zijn ontwerp in productie te nemen. Een tweede hoofdpersoon is Jan Bart Le Poole van de TU Delft. Zijn ingenieuze aanpassingen aan Ruska’s prototype betekenden de opmaat tot het wereldwijde succes van de elektronenmicroscopen die Philips vanaf 1949 op de markt bracht. Maar de echte hoofdrol in Beelden zonder weerga is weggelegd voor het apparaat zelf.

Zien is geloven. Voor de modernste cryo-elektronenmicroscoop, die in 2017 de Nobelprijs voor de Scheikunde won, geldt dat net zo hard als voor het prototype van Ernst Ruska. Beelden zonder weerga overziet de historische ontwikkelingen en geeft een kleurrijk verslag vanaf de werkvloer van de wetenschap.

Dirk van Delft is directeur van Rijksmuseum Boerhaave en bijzonder hoogleraar materieel erfgoed van de natuurwetenschappen aan de Universiteit Leiden. In 2005 won hij de NWO-Eurekaprijs voor wetenschapscommunicatie. Datzelfde jaar verscheen zijn veelgeprezen biografie over koudepionier Heike Kamerlingh Onnes.

Ton van Helvoort is biochemicus. In 1993 promoveerde hij aan de Universiteit van Maastricht op het twintigste-eeuwse debat over de aard van virussen. Sindsdien is hij zelfstandig wetenschapshistoricus met als specialisaties (bio)chemie, virologie, kanker, voeding en de chemische industrie.

Ook interessant



Dik Verkuil wint PrinsjesBoekenprijs 2026

Dik Verkuil wint PrinsjesBoekenprijs 2026

Gisteren werd in de Eerste Kamer de winnaar van de PrinsjesBoekenprijs 2026 bekendgemaakt. Als uitgeverij zijn we ontzettend trots en verheugd te melden dat De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil…

Lees verder >
De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil op shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2026

De ongenaakbare Bolkestein van Dik Verkuil op shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2026

Onlangs werd bekend dat Dik Verkuil op de shortlist staat van de Libris Geschiedenis Prijs 2026 met zijn boek De ongenaakbare Bolkestein (1933-2025), dat in maart bij ons verscheen. Inmiddels maakt…

Lees verder >
Twee Prometheustitels op shortlist PrinsjesBoekenprijs 2026

Twee Prometheustitels op shortlist PrinsjesBoekenprijs 2026

Afgelopen weekend is de shortlist voor de PrinsjesBoekenprijs 2026, de prijs voor het beste politieke boek, bekendgemaakt. De uitgeverij kan met trots melden dat er maar liefst twee Prometheustitels genomineerd…

Lees verder >
Ali Smith ontvangt Belle van Zuylenring

Ali Smith ontvangt Belle van Zuylenring

Op zaterdag 26 september ontvangt Ali Smith (1962) de Belle van Zuylenprijs in TivoliVredenburg, Utrecht. Op deze dag zal Ali Smith ook de bijbehorende Belle van Zuylenlezing uitspreken. Deze nationale ereprijs…

Lees verder >
Symposium over psychedelica en zingeving van VU-hoogleraar André van der Braak

Symposium over psychedelica en zingeving van VU-hoogleraar André van der Braak

Op vrijdag 25 september zal André van der Braak, hoogleraar Comparatieve filosofie van de religie, een symposium geven over psychedelica en zingeving. Naar aanleiding van zijn nieuwe boek, Een stem…

Lees verder >
Emma Zuiderveen op shortlist Regenboogprijs 2026!

Emma Zuiderveen op shortlist Regenboogprijs 2026!

Woensdagavond werd bekendgemaakt dat Prometheus-auteur Emma Zuiderveen met haar debuut op de shortlist staat voor de Hebban • Winq Regenboogprijs 2026. Emma’s debuutroman, De rest is naakt, verscheen in april 2025. Over De rest…

Lees verder >
Drie Prometheus-titels op longlist Sociologische Bril 2026

Drie Prometheus-titels op longlist Sociologische Bril 2026

De longlist van de Sociologische Bril 2026 is bekendgemaakt. Vol trots kunnen wij laten weten dat er dit jaar drie Prometheustitels op de longlist staan: In therapie. Een persoonlijke zoektocht…

Lees verder >
Andrej Koerkov ontvangt de Special Orwell Prize 2026

Andrej Koerkov ontvangt de Special Orwell Prize 2026

Vorige week werd bekendgemaakt dat de Oekraïense schrijver Andrej Koerkov (Leningrad, 1961) de Special Orwell Prize 2026 heeft gewonnen! Het is een meer dan verdiende erkenning voor Koerkov, zeker gezien…

Lees verder >