Rosanne Hertzberger te gast bij Buitenhof

Afgelopen zondag was Rosanne Hertzberger te gast bij Buitenhof om te praten over haar nieuwe boek Het grote niets. Hierin beargumenteert Hertzberger hoe wetenschap de rol van religie heeft vervangen. Wetenschap, echter, is geen alwetende rechter die onderscheid maakt tussen goed en kwaad. Wetenschap moet daarom ’terug haar hok  in’.

Herzberger beargumenteert in haar boek en in de uitzending dat we teveel vertrouwen hebben in wetenschap. De redenen hiertoe zijn divers. ‘We hebben veel vertrouwen in de wetenschap. Meer dan alle andere instanties met enige autoriteit: rechtsprak, politici, artsen (…) Wetenschap wordt steeds meer gepresenteerd als almachtige rechter. Mensen zijn steeds minder gelovig en hebben minder autoriteiten in hun leven, maar willen nog steeds houvast. Hoe bepaal je dan hoe je goed moet leven, wat je gaat eten, hoe je je kinderen gaat onderwijzen en voor ouderen gaat zorgen? Steeds vaker wijzen we daarbij naar de wetenschap, en ik denk dat dat verkeerd is. Wetenschap is een proces (…) achter de schermen gaat er ontzettend veel mis.’

De president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Wim van Saarloos, is het hier niet mee eens. Hertzberger en van Saarloos gingen in debat. U kunt het hele fragment hier terugkijken.

Over Het grote niets:

De mens denkt zijn bestemming te hebben bereikt in een zakelijk, redelijk en evidence-based bestaan. De lifestyle van meditatie en mindfulness past perfect binnen die nihilistische tijdsgeest: ieder voor zich, emoties negerend én wetenschappelijk verantwoord.

Maar het vertrouwen in de wetenschap is te groot en misplaatst, betoogt Rosanne Hertzberger op onnavolgbare wijze. Ze laat zien hoe we onze ogen sluiten voor de valkuilen van wetenschappelijk onderzoek en hoe we stelselmatig vergeten dat we ook zonder geloof nog altijd mens zijn: hopeloze kuddedieren, tot in onze tenen onredelijk, dol op rituelen en theater. Om niet door het grote niets van onze tijd te worden opgeslokt luidt Hertzberger de noodklok: geef de mens zijn irrationele leven terug en de wetenschap haar zekerheid.

Rosanne Hertzberger (1984) is schrijver en microbioloog. Ze is sinds 2009 columnist voor nrc Handelsblad. In 2017 verscheen haar eerste boek, Ode aan de e-nummers. Datzelfde jaar trok haar eigenzinnige optreden in Zomergasten ruim een half miljoen kijkers.