Vier ballen voor ‘Een wereld vol patronen’ in het NRC: ‘Een rijk boek over duizenden jaren van kennis en wetenschap’


Afgelopen vrijdag werd Een wereld vol patronen van Rens Bod besproken in het NRC. Recensent Hendrik Spiering beloont het boek met vier ballen en prijst de opzet van Bods onderzoek: ‘Zijn aanpak blijkt een zorgvuldig samengesteld geneesmiddel tegen die nog altijd hardnekkige intellectuele bijziendheid van de wetenschapsgeschiedenis, zonder dat hij overigens ook maar iets af doet aan de prestaties van de moderne wetenschap.’

In Een wereld vol patronen verschuift Bod de natuurwetenschappen en Europa uit hun centrale positie waarna de ene na de andere ontdekking volgt. Spiering prijst niet alleen hoe Bod ‘vergeten wetenschappen’ opnieuw in het daglicht plaatst, maar ook de heldere, vernieuwende en nuttige methode van zijn onderzoek:

‘Maar Bod doet in zijn boek meer dan de rank van de moderne westerse wetenschap terugplaatsen op zijn oorspronkelijke wijnstok van middeleeuwse alfa-wetenschap. Hij heeft ook een manier ontworpen om überhaupt al die ongelijksoortige vormen van kennis en wetenschap uit duizenden jaren menselijke geschiedenis met elkaar te kunnen vergelijken. Kennis definieert Bod als kennis van patronen, regelmaat in feiten. En een echte stap verder wordt gezet als achter die patronen ook nog eens leidende principes worden verondersteld, die de patronen kunnen voorspellen en zelfs verklaren. Dat is nog steeds de kern van de moderne wetenschap.’

U kunt het hele artikel hier teruglezen.


Over Een wereld vol patronen:

Het idee dat de wereld kan worden begrepen aan de hand van patronen en onderliggende principes is een van de belangrijkste inzichten van de mens. Dit boek gaat over deze uniek menselijke zoektocht die meer dan 40.000 jaar geleden begon met het krassen van streepjespatronen op mammoetbotten en die heeft geleid tot de wetenschappen van vandaag. Welke routes heeft menselijke kennis doorlopen om van dit bescheiden begin uit te groeien tot onze moderne inzichten over natuur en cultuur? In een meeslepend verhaal geeft Rens Bod antwoord op deze vraag en laat hij zien welke rol patronen en principes in verschillende culturen hebben gespeeld. Hij verschuift de natuurwetenschappen en Europa uit hun centrale positie waarna de ene na de andere ontdekking volgt. Wie wist dat inenting niet in Europa maar in China is uitgevonden? En wie wist dat vele wiskundige en sterrenkundige inzichten op het conto van de Indiase Kerala-school staan? En dat rechtswetenschappelijke concepten zowel de astronomie als de taalkunde hebben vormgegeven? Rens Bod legt het haarfijn uit in deze fenomenale overkoepelende geschiedenis van kennis en wetenschap.

Rens Bod is hoogleraar Computational and Digital Humanities aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in de computationele taalkunde en in de geschiedenis van kennis. Zijn eerdere boek De vergeten wetenschappen is vertaald in zeven talen en meermalen bekroond.